مقالات
۸ اردیبهشت ۱۳۵۹، دانشجویان مسلمان پیرو خط امام در اطلاعیههای ۱۱۵ و ۱۱۶ خود اعلام کردند که گروگانهای آمریکایی را به شهرهای تبریز، یزد، اصفهان، نجفآباد و چند نقطه دیگر فرستادهاند. این اقدام متعاقب عملیات نظامی آمریکا در طبس که با هدف نجات گروگانها انجام شده بود، صورت گرفت. عملیات «پنجه عقاب» (که در ایران به عملیات طبس مشهور شد) در ۵ اردیبهشت ۱۳۵۹ با شکست مواجه شد و پیامدهای داخلی...
انرژی در منطقه خاورمیانه همواره فراتر از یک کالای اقتصادی، به عنوان ابزاری برای دیپلماسی و تغییر موازنه قدرت عمل کرده است. یکی از بحثبرانگیزترین زیرساختهای این حوزه، خط لوله «ایلات-عسقلان» است؛ پروژهای که پهلوی با سرمایهگذاری مستقیم و تأمین نفت، آن را به سرانجام رساند. بررسی اسناد و منابع تاریخی نشان میدهد که این خط لوله نه تنها یک شریان اقتصادی، بلکه نمادی از وابستگی متقابل پنهان...
شهید حسن باقری خبرنگار روزنامۀ جمهوری اسلامی بود که خبر رسید عملیات پنجۀ عقاب نیروی دلتای نیروی آمریکا که به بهانۀ آزادسازی آمریکاییهای گروگان گرفتهشده در سفارت ایالات متحده در تهران انجام شده بود، با امداد الهی به شکست انجامیده است. تیتر یک آن روز روزنامۀ جمهوری اسلامی «توطئۀ نظامی آمریکا» بود، با روتیتری نادر! آیۀ اول سورۀ فیل به عنوان روتیتر انتخاب شده بود. در همان روز از قول...
به فاصله دوماه پس از پیروزی انقلاب اسلامی و در دوم اردیبهشتماه ۱۳۵۸، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تأسیس شد.
سوم اردیبهشت ۱۳۵۸، سرلشکر محمدولی قرنی، اولین رئیس ستاد کل ارتش جمهوری اسلامی ایران، توسط گروه فرقان ترور و به شهادت رسید. او پیش از انقلاب به دلیل فعالیت علیه رژیم شاه زندانی شده بود و پس از پیروزی انقلاب با قاطعیت در برابر بحران کردستان ایستاد و حتی دستور وزیر کشور دولت موقت برای توقف عملیات نظامی را نپذیرفت. این قاطعیت که مورد تأیید امام خمینی نیز بود، به برکناری یا استعفای او انجامید، اما...
در پی نفوذ ساواک به ساختار سازمان مجاهدین خلق و لو رفتن خانههای تیمی، نسل اولیه این سازمان در روز ۳۰ فروردین ۱۳۵۱ دستگیر شد. مسعود رجوی، همراه با علی باکری، ناصر صادق، محمد بازرگانی و علی میهندوست، به اعدام محکوم گردید. با این حال، یک روز پیش از اجرای حکم، مجازات رجوی به حبس ابد تبدیل شد. اسناد ساواک و مطبوعات آن زمان اعلام کردند که این تخفیف، نتیجه همکاری رجوی با بازجویان و افشای تشکیلات بوده...
در سال ۱۳۴۷، محمدرضا پهلوی در سفر به هند، برای نخستینبار رسماً از حق حاکمیت ایران بر بحرین دست کشید؛ اما پیش از آن، جریانی هم در داخل ایران فعال بود که برای تحقق این امر فعالیت میکرد. روزنامهنگارانی نظیر عباس مسعودی (مدیر روزنامه اطلاعات) با هماهنگی دربار و انگلیس، افکار عمومی را برای پذیرش جدایی بحرین آماده میکردند. او در تلاش بود تا در مطبوعات این باور را در مردم ایجاد کند که بحرین دارایی...
۳۱ فروردین ۱۳۵۹ روزنامۀ اسرائیلی «داوار» در سوگ از دست دادن یک متحد قوی، بهصراحت اعتراف کرد: «هرچند شاه ایران روابط دیپلماتیک علنی با اسرائیل نداشت، ولی ۶۰ درصد نفت مورد نیاز اسرائیل را تأمین میکرد و دو حکومت تا زمان سقوط او روابط بازرگانی گستردهای با یکدیگر داشتند.»[1] نفت، شریان حیاتی همکاری نفت نقشی محوری در روابط ایران و اسرائیل ایفا میکرد. اسناد متعدد نشان میدهد...
رضاشاه پهلوی و محمدعلی فروغی (نخست وزیر) در محوطه بیمارستان شاهرضای مشهد
ساعت نزدیک ۱۱ است و مدیران مرکز آمار ایران در اتاق جلسات در انتظار رهبر انقلاب جمع شدهاند؛ ۲۵ آقا و ۷ خانم. دکتر عادلآذر، رئیس مرکز آمار هم پشت میکروفون نشسته و از تمرکز کردنش میتوان حدس زد که دارد حرفهایش را توی ذهن مرور میکند. سکوت محض بر اتاق حاکم است. چند دقیقه از ۱۱ گذشته که با ورود صاحبخانه به اتاق، عادلآذر از طرف جمع به استقبال میرود. بعد از سلام و علیک ابتدایی، همه مینشینند و جلسه...
در سال ۱۳۴۱ شمسی، شرکت هواپیمایی اسرائیلی الآل (El Al) پروازهای خود به مقصد ژوهانسبورگ، آفریقای جنوبی، را از مسیری غیرمعمول و پرپیچوخم انجام داد که از تهران، ایران و سپس خلیج فارس به نایروبی و نهایتاً ژوهانسبورگ میگذشت. این امر برای اغلب مردم ناشناخته بود، اما امام خمینی از همان زمان مواضع محکمی در برابر این کمک دشمن مسلمین داشت. طبق آنچه از گزارش «خیلی محرمانه» مورخ ۱۲ / ۶ / ۱۳۴۱ ساواک...
توقف یک ناو جنگی انگلیسی در سواحل آبادان در ایام خروج کارکنان و کارشناسان نفتی آن کشور از ایران
انتخاب شرکت هواپیمایی الآل به عنوان هدف اولیه نیز تصادفی نبود. الآل صرفاً یک ایرلاین غیرنظامی محسوب نمیشد، بلکه بازوی لجستیک وزارت دفاع اسرائیل بود که تسلیحات، نیروهای ذخیره و حتی مقامات نظامی را جابهجا میکرد و نقشی محوری در انتقال اشغالگران از کشورهای مختلف به اروپا داشت.
آذرماه ۱۳۶۲، در میانهی جنگ تحمیلی اول که صدام حمله به زیرساختهای ایران را در دستور داشت، ذوبآهن اصفهان دومین کورۀ بلند خود را راهاندازی کرد تا در جنگ اقتصادی، جنگ شناختی و پشتیبانی از جنگ نظامی برگ برنده را از آن کشور کند.
در نخستین ساعات جنگ تحمیلی، پالایشگاه آبادان، به عنوان بزرگترین تأسیسات نفتی ایران، هدف مستقیم حملات رژیم بعثی عراق قرار گرفت. رژیم بعث بر تداوم آتشسوزی در پالایشگاه آبادان اصرار داشت و این مسئله در اعترافات سربازان اسیرشده عراقی مبنی بر سهمیه مهمات روزانه برای زدن پالایشگاه نمود داشت: «دستور داده بودند که نباید بگذارید دود پالایشگاه بخوابد، اگر خاموش شود تنبیه میشوید! برای زدن...
نهادهایی مانند NED و USAID با تأمین مالی ترجمه و توزیع آثار جین شارپ، به ویژه کتاب «از دیکتاتوری تا دموکراسی» (۱۹۹۳) که به عنوان «کتاب مقدس» انقلابهای رنگی شناخته میشود، حمایت غرب را پشت این جنبشهای گاه برساخته از بیرون قرار دادند.
یکی از نکاتی در مرور انقلابهای معاصر به خوبی خواهد درخشید، جدای از دخالت مستقیم آمریکا در آنها، تأثیر معنوی انقلاب اسلامی ایران است که الگوی «مردممحور» را جایگزین «چریکپایه» و اصالت دادن به قدرت «آگاهسازی عمومی» را بدیل مبارزۀ مسلحانه کرده است.
رضاخان در میان کارگزاران کمپانی نفت جنوب در مسجد سلیمان
چهل روز از فقدان عظیم و مصیبتبار امام بزرگوارمان میگذرد و [...] باور کردن این حقیقت تلخ، بسیار سخت است. در طول سالهای گذشته، تصور دنیای بیروح و فضای افسرده و زندگی غمانگیزی که در آن، امام و رهبر و مراد ما حضور نداشته باشد، برایمان بسیار دشوار بود.
۲۱ فروردین ۱۳۴۹ تهران میزبان مسابقه تیم ملی ایران و تیم رژیم صهیونیستی بود. لایههای پنهان روابط رژیم پهلوی با اسرائیل وقتی با دعوت رسمی تیم فوتبال اسرائیل به تهران علنیتر شد، خشم فروخفته مردم را به فریاد تبدیل کرد.