ارباب کیخسرو شاهرخ
تاریخ سند: 4 بهمنماه 1346 خیلی محرمانه موضوع: نمایش فیلم از زندگی مردم جنوب شهر ایران در بیرمنگام اخیراً سینما ادئون در بیرمنگام قبل از شروع فیلم اصلی قسمتهایی از زندگی مردم جنوب شهر تهران را که به وضع زنندهای اجتماع مردم ایران را جلوهگر میساخته نمایش داده است و نیز در دانشگاههای بیرمنگام نظیر این فیلمها برای دانشجویان نمایش داده میشود. نظریه منبع 1: نمایش این قبیل فیلمها...
۲۹ فروردین ۱۳۶۷، ناوچه ایرانی «جوشن» در جریان درگیری با نیروهای آمریکایی در خلیج فارس، پس از حملات موشکی، آسیب دید و به اعماق دریا سقوط کرد.
سپیدهدم سوم شهریور ۱۳۲۰، همزمان با یورش هماهنگ ارتشهای انگلیس و شوروی از دو سوی مرزهای شمالی و جنوبی، علی منصور نخستوزیر و جواد عامری کفیل وزارت خارجه، بیدرنگ رضاشاه را از ماجرا آگاه ساختند.[1] عامری مأموریت یافت تا با سفرای دو کشور مهاجم وارد گفتگو شود. پس از چند دور مذاکره و مکاتبه با دولت بریتانیا، پنج روز بعد سفیر ایران در لندن در گزارش خود یادآور شد که به «معاون وزارت امور خارجه»...
سند شماره 1: وزارت داخله اداره امور سیاسی به تاریخ 25 مهر 1306 خیلی فوری است وزارت جلیله جنگ - ارکان حرب محترم کل قشون از قراری که حکومت بنادر تلگرافاً راپرت میدهد در 24 مهرماه یک فروند کشتی جنگی متعلق به دولت انگلیس بدون خبر[!] به بندر بوشهر وارد و اظهار میشود برای سرکشی به چراغهای بحری[=فانوسهای دریایی] به آن حدود آمده است و موقع مراجعت کشتی مزبور هم به محمره[=خرمشهر] یا بمبئی معلوم نیست....
همه میدانستند که ایران با فشار انگلیس و بدون موافقت بومیان اجباراً استقلال بحرین را پذیرفته است و برغم سیاستهای تغییر جمعیتی، همچنان در اکثریت بودن ایرانیالاصلها سایه ترس بازگشت بحرین به ماممیهن را بر سر حاکمان غیربومی باقی بود. گزارش آسوشیتدپرس در اردیبهشت ۱۳۵۶ فاش کرد که مقامات بحرینی برای تمدید حضور نظامی آمریکا، با واشنگتن مذاکره کردهاند تا «از طرح ادعای ارضی ایران جلوگیری شود».
تصویب لایحۀ راهآهن سراسری در مجلس شورای ملی در ۴ اسفند ۱۳۰۵ نقطۀ عطفی در تاریخ توسعهٔ زیرساختهای ایران بود. این قانون در هفت ماده و پنج تبصره به دولت اجازه داد تا عملیات احداث راهآهن را از خورموسی و بندر محمره (خرمشهر) در جنوب تا بندر گز در شمال، از طریق تهران و همدان آغاز کند.
وز چهارم اسفند ۱۳۰۵ شمسی لایحه تأسیس راهآهن سراسری ایران به تصویب نمایندگان مجلس شورای ملی رسید. در حالیکه بسیاری از سیاستمداران و کارشناسان، راهآهن مطلوب ایران را مسیری شرقی ـ غربی میدانستند که کانونهای تجاری کشور را به هم پیوند دهد، در نهایت طرحی شمالی ـ جنوبی به تصویب رسید؛ خطی که بعدها به «راهآهنی از هیچکجا به هیچکجا» شهرت یافت. تصویب این طرح در مجلس شورای ملی، سرآغاز مناقشهای تاریخی شد.
سر روفوس دانیل ایساکس (Sir Rufus Daniel Isaacs) یا «لرد ریدینگ»، سیاستمدار یهودی - انگلیسی، در سال 1860 در لندن به دنیا آمد. در اکتبر ۱۹۱۳، به عنوان رئیس دیوانعالی بریتانیا منصوب شد. در سال ۱۹۲۱، او از ریاست دیوانعالی استعفا داد تا نایبالسلطنه و فرماندار کل هند شود. در همین ایام بود که ژنرال ادموند آیرونساید، از فرماندهان تحت امر نایبالسلطنه هند، کودتای سوم اسفند 1299 در ایران را به مرحله اجرا...
حسین مکی نویسنده کتاب مشهور «تاریخ بیستساله ایران» در جلد اول این کتاب به شرح کاملی از کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹ و وقایع پس از آن پرداخته است. مکی در کتاب خود درباره این کودتا چنین میگوید:«تاریخ بیستساله ایران، زاییده کودتا است. حمله نیمهشب قزاقها به تهران که نقشه آن به دقت تهیه شده بود، تاریخ ایران را ناگهان تغییر داد. این حمله شبانه قزاقها به تهرانِ خوابآلودِ بیخبر، این همه...
«گداهای حرفهای شبهای شنبه به مسجد لرزاده میآمدند و جز توزیع تریاک و فساد هیچ کار دیگری نداشتند.» این بخشی از خاطره سید اصغر رخصفت، از مؤسسین اولین صندوق قرضالحسنه در ایران است. در روزگاری که خبری از سازمانهای عریض و طویل حمایتی نبود، یک ایده نوظهور در مسجدی حوالی خیابان خراسان، معادله مواجهه با فقر را تغییر داد. ماجرا از اعتراض به شیوه سنتی صدقه دادن آغاز شد؛ شیوهای که در آن...
کارزار نظامی رضاشاه در خوزستان طی زمستان سال ۱۳۰۴ خورشیدی، که به تسلیم شیخ خزعل حاکم آن منطقه انجامید، یکی از وقایع مهم در فرآیند تشکیل دولت متمرکز در ایران معاصر است. این رویداد، صرفاً یک عملیات داخلی نبود و در چارچوب روابط پیچیدهی ایران با قدرت استعماری آن زمان، یعنی انگلستان که منافع نفتی چشمگیری در خوزستان داشت، صورت گرفت.
جمشید آموزگار نماینده شاه در اوپک به همراه یک پیام ویژه برای ملک فیصل به عربستان سعودی فرستاده شد و با مداخله شاه پایان دادن به تحریم نفتی اسرائیل در جنگ 1973 محقق شد.
اول دیماه ۱۳۵۱ ریچارد هلمز، رئیس سازمان سیا که پس از ۷ سال ریاست بر دستگاه اطلاعاتی آمریکا، به تازگی برکنار شده و قرار بود سفیر آمریکا در شوروی شود، به عنوان سفیر جدید امریکا در تهران معرفی شد.
رضاخان که به لطف انگلیس که از کودتای سوم اسفند 1299 آغاز شد و تا تاجگذاری او در اردیبهشت 1305، به صورت گام به گام ادامه یافت، در 22 آذر 1304 دیگر از مجلس موسسان عنوان «پادشاه» را کسب کرده بود. سخنران اولین دیدار رسمی او در کسوت پادشاهی پرسی لورن، وزیرمختار انگلیس بود.
اسناد حاضر، از اشغال جزایری از خلیج فارس همچون آریانا (صیر بو نعیر)، ارزنه و زرکوه توسط شرکتهای نفتی در تابستان ۱۳۴۰ خبر میدهد و از نگرانی آنها درباره چگونگی استخراج نفت از «هر یک از جزایر مورد مناقشه» حکایت میکند و وزارت خارجه بریتانیا در حال تنظیم پیشنهاد برای چگونگی اعلام مالکیت آن است.
«نهضت جنگل که تحت رهبری میرزا کوچکخان هدایت میشد، واقعیترین نهضت ملی آزادی ایران بود. جنگلیها ابتدا در برابر قوای روس ایستادند، و بعد از تهاجم انگلیسیها به شمال ایران، در مقابل مهاجمان جدید قد علم کردند، ولی انگلیسیها نهایتاً انتقام هولناکی از آنها گرفتند. پس از کودتای فوریه ۱۹۲۱ که رضا میرپنج - بعدها رضاخان و در سال ۱۹۲۵ رضاشاه پهلوی - را به قدرت رساند، کوچکخان در محاصره نیروهای...
در جریان کنفرانس قاهره، در مارس ۱۹۲۱، سیاست کلی انگلستان در خاورمیانه پیریزی شد، پس از پایان جنگ جهانی اول نیروهای انگلیس فلسطین را ترک نکردند؛ ماندند تا مقدمه تأسیس یک دولت یهودی را فراهم کنند. ساز و کار این موضوع پس از جنگجهانیدوم در مجمع عمومیسازمان مللمتحد ریخته شد تا لعاب قانونی و بینالمللی به خود بگیرد.و مجمع عمومیسازمان مللمتحد با صدور قطعنامه 181 سرزمین فلسطین را به دو بخش یهودی و عربی تقسیم کرد. بر اساس این مصوبه 55 درصد اراضی این کشور به یهودیان و بقیه در اختیار مسلمانان قرار میگرفت
انگلیسی بودن یا نبودن کودتای رضاخان در سوم اسفند ۱۲۹۹، در سالهای اخیر بارها به بحث گذاشته شده است. روایت دیپلماتهای آمریکایی که به لحاظ راهبردی به انگلستان نزدیک بودند، تردیدها را کنار خواهد زد. خاصه زمانی که این روایتها در اسناد رسمی همان زمان آمده باشد. مقاله «اوضاع سیاسی ایران از قرارداد ۱۹۱۹ تا کودتای ۱۲۹۹، به روایت دیپلماتهای آمریکایی» به قلم دکتر محمدقلی مجد بر اساس چنین...
شنبه ۱۰ آبان ۱۲۹۷، ژنرال سر ویلیام مارشال از روی سکویی مرتفع مشرف به سرای بغداد، خطابه آتشبس را قرائت میکند. این اعلامیه همچنین توسط یک مترجم رسمی به زبان عربی خوانده شد. امپراتوری عثمانی آتشبس را سه روز قبل، ۷ آبان ۱۲۹۷ در مودروس امضا کرده بود.
در اواخر دهه ۱۳۳۰ و اوایل دهه ۱۳۴۰ خورشیدی، نارضایتی عمومی از وضعیت کشور حتی به گزارشهای محرمانه ساواک نیز راه یافته بود. این گزارشها که به محمدرضا شاه ارائه میشد، حاکی از ناخرسندی گسترده مردم و حتی نظامیان بود. برای نمونه، در یکی از این اسناد به نقل از یکی از مستشاران آمریکایی به نام مارتین آمده بود: «اخیرا بنابر آنچه استنباط میشود برخی از ارتشیها نسبت به هیأت مستشاری آمریکایی در...
