مقالات
بیستوهشتم بهمن ۱۳۳۶ گزارشگر ساواک خبر داد که در ساعت شانزده همین روز، حزب جدید که هنوز نام «ملت» بر آن اطلاق میشد اولین جلسه خود را با حضور دکتر اقبال و عدهای از مدعوین تشکیل داده است و طی جلسه آینده اعضای هیات مدیره حزب تعیین خواهند شد.
در بهمنماه ۱۳۶۶، «میخائیل گورباچف» رهبر اتحاد جماهیر شوروی، پیامی ویژه را توسط «یولی پتروفسکی» معاون وزارت خارجهاش به حجتالاسلام سیدعلی خامنهای، رئیسجمهور ایران، تسلیم کرد. در این پیام، گورباچف صراحتاً «طرح زمانبندیشده خروج نیروهای شوروی از افغانستان» را به اطلاع مقامات ایرانی رساند. رئیسجمهور ایران نیز با استقبال از این ابتکار، بر ضرورت «خروج هرچه سریعتر» نیروهای شوروی تأکید کرد.
یکی از خطرات برای انقلاب اسلامی وفور سلاح در دست افرادی بود که برخی دلسوز مردم نبودند. هرجومرج ناشی از مسلح بودن همگانی میتوانست به جنگ داخلی منجر شود.
در سال ۱۳۳۷، سندی محرمانه از ساواک حاکی از دستور سانسور شمارهی ۵۲۵۱ مجله «تایم» صادر شد. این اقدام به دلیل انتشار گزارشی دربارهی فعالیتهای مجرمانه اشرف پهلوی، خواهر شاه، صورت گرفت. به نقل از کتاب «زنان دربار به روایت اسناد ساواک»، شایعاتی در تهران مبنی بر سانسور کامل شمارههای اخیر این مجله وجود داشت... .
مراسم ختم مسجد کرامت برای آیتالله شاهرودی یکی از نقاط تبلیغ برای امام خمینی شد، بیان شجاعانه حافظی که از سال 1349 همراه با آیتالله خامنهای چندی در زندان بود، بر جذابیت مراسم و البته بر حجم گزارشهای ساواک از آن افزود.
بیستوچهار ساعت پایانی منتهی به پیروزی انقلاب اسلامی ایران، از پرحادثهترین و در عین حال تعیینکنندهترین مقاطع تاریخ معاصر است؛ ساعاتی که در آن، خیابان، پادگان، بیمارستان، زندان، رادیو و تلویزیون و حتی اتاقهای فکر کاخ سفید، همزمان درگیر سرنوشتی واحد بودند.
در ۲۵ بهمنماه سال ۱۳۵۵، خبری از سوی یک روزنامه اسرائیلی پرده از واقعیتی نگرانکننده برداشت. بر اساس گزارش روزنامه «یدیعوت احرونوت»، یک شرکت اسرائیلی به دلیل صادرات جوجههای مبتلا به بیماری کشنده «نیوکاسل» به ایران، از سوی یک واردکننده ایرانی به پرداخت خسارت محکوم شده بود.
در روز ۲۳ بهمنماه در پی فرمان امام خمینی مبنی بر تحویل فوری اسلحه به کمیتهی مستقر در مسجد دانشگاه تهران، بسیاری از مردم تهران برای تحویل سلاحهای خود یا سلاحهای سنگین ربوده شده از مراکز ارتش، شهربانی و ژاندارمری به این مرکز مراجعه کردند.
بیست و یکم بهمنماه 1341 به پاس قدردانی از اقدام امیرعباس هویدا در معاملات محرمانه فروش نفت به اسرائیل، حکومت تلآویو چندین هزار متر مربع زمین در فلسطین به او اهدا کرد که بسیار مورد توجه قرار گرفت.
در خیابان ایران که ما آنجا در یک منزلی بودیم، جوانها راه میرفتند و فریاد میزدند که نیروی هوایی را دارند تارومار میکنند، مردم بریزید [بیرون]، مردم هم از خانهها بیرون میآمدند میرفتند به کمک آنها. تفنگ و جسم و فداکاری، بر تانک و تشکیلاتِ بشدّت خشمآلودی که به سراغ بچّههای نیروی هوایی آمده بود، غلبه کرد.
تانکِ کاظم ریاحی، فرمانده لشکر گارد جاویدان، ساعت ۳ بامدادِ در زیرگذر میدان فوزیه [امام حسین فعلی] با بطریهای آتشزایی که به آن اصابت کرد، ایستاد.
امام خمینی در سه نوبت، خاطرهای را از شهید قرنی درباره شکست کودتای دولت بختیار در ۲۱ بهمن ۱۳۵۷ نقل کردهاند. بازگویی این روایت بدون هیچ توضیح اضافهای، گویای تمام ماجراست: «مرحوم قرنی میگفت که مقاومت دولت [شاه] در مقابل مردم سه ساعت و نیم بود! ما خیال میکردیم خوب دو- سه روز یا یک شب شد؛ ایشان گفت سه ساعت و نیم بود! خوب، اینها کودتا کردند، اینها قیام کردند، کودتا کردند: اول رفتند سراغ نیروی...
در حالی که کودتا علیه انقلاب مردم، نیازمند تجهیزات زرهی بود؛ ۲۱ بهمن ماه ۱۳۵۷ مردم شهر همدان شاهد ستونی زرهی از نیروهای ارتش شاهنشاهی بودند که از مسیر کرمانشاه عازم تهران بود تا برای سرکوب انقلابیون در پایتخت به کار گرفته شود. ادامه حرکت این ستون، میتوانست پیامدهای غیرقابل پیشبینی و خشونتباری به همراه داشته باشد. در مواجهه اولیه، مردم شهرستان اسدآباد با قرارگرفتن در مسیر تانکها و پرتاب...
صحنه حمله به خانه تیمی زعفرانیه در «ماجرای نیمروز» و نجات یک کودک را به یاد دارید؟ این کودک، مصطفی رجوی است که هنگام عملیات روز ۱۹ بهمن ۱۳۶۰ علیه مرکزیت سازمان در داخل کشور رخ داد، با شهادت یک نیروی امنیتی توسط اعضای سازمان نجات یافت.
آیتالله خامنهای ۱۲ بهمن ۱۴۰۴ با به تصمیم شجاعانه امام برای ورود به تهران گفتند: «امام در دل تهدیدها به تهران آمد؛ در دل تهدیدها! شما جوانها آن روزها را ندیدهاید. تهدید آمریکا بود، تهدید رژیم بود، تهدید تروریستها بود؛ بعدها معلوم شد که اینها چه برنامههایی داشتند.»[1] امام خمینی خود یکی از این تهدیدها را به اجمال چنین بیان کردند: «آن شبی که میخواستند اینها کودتا بکنند، ما...
موسی خیابانی وقتی متوجه محاصره خانه میشود، خود را به ماشین پژو 504 ضد گلوله طوسیرنگی میرساند که مسعود رجوی از سفر پاریس با خود آورده بود، اما در همان نقطه کشته میشود.
واقعهی سیاهکل، حملهی مسلحانهی هواداران سازمان چریکهای فدایی خلق به پاسگاه ژاندارمری سیاهکل در ۱۹ بهمن ۱۳۴۹ بود که با هدف آزادی یکی از اعضای دستگیرشدهی این سازمان صورت گرفت. این رویداد که سرآغاز یک دوره تعقیب و گریز گسترده توسط نیروهای امنیتی شد، بهتدریج به دستگیری و دستگیری تقریباً تمامی اعضای این گروه انجامید و با فروپاشی «تیم کوه» به پایان رسید. شرح دقیق این عملیات و پیامدهای...
«اشخاص متدین را، به جرم آنکه در عاشورا دسته راه انداختهاند و شعار ضداسرائیل با خود داشتهاند، به حبس و زجر و شکنجه کشیدند و اکنون هم در حبس به سر مىبرند، با آنکه با کمال آرامش حرکت مىکردند...» این بخشی از پیام امام امت به ملت ایران در فروردین ماه 1343 است. زمانی که پس از زندان و حصر و ... فرصتی برای امام جهت اظهار تأسف از تسلط اسرائیل و عواملش بر شئون مملکت و تمجید از مبارزه یاران در عاشورای...
روزنامه «رعد» با مدیریت و سردبیری سیدضیاء طباطبائی در ۱۶ بهمن 1296 از مرگ روزانه ۳۶ تن در تهران بر اثر فقر و قحطی در جریان جنگ جهانی اول خبر داد. این آمار، نمادی از فاجعهای گستردهتر است. با وجود بیطرفی ایران در آن جنگ، نزدیک به ۴۰ درصد از جمعیت کشور بر اثر گرسنگی، سوءتغذیه و بیماریهای ناشی از آن از بین رفتند. روایت این ماجرا در صفحات ۱۴۲ تا ۱۵۹ از کتاب «قحطی بزرگ» به رشته تحریر درآمده...
در دوران مبارزه انقلابی پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، امام خمینی بارها بر لزوم حفظ اماکن و اموال عمومی تأکید کردند. یکی از روایات مشهور، ماجرای دانشجویان معترض در دانشگاه فنی تبریز است که پنجرهای را شکسته و برخی وسایل عمومی را تصرف کرده بودند. ماجرای دانشگاه تبریز در سالهای مبارزه به خصوص زمانی که گروههای غیر مذهبی در دانشگاهها فعال بودند آسیب زدن به اموال دانشگاه رایج بود:...
