مقالات
انعکاس قیام مردم یزد در سال ۱۳۵۷ چند نوبت در سطح ملی و جهانی طنین افکند. نخستین بار آن همزمان با چهلم شهدای قیام ۲۹ بهمن ۱۳۵۶ تبریز، در دهم فروردین ۱۳۵۷ بود. چهلم شهدای تبریز در دهم فروردین با شکوهی خاص در یزد برگزار و منجر به اهدای شهید شد. [1] در ادامه برگزاری مراسم چهلم برای شهدا، در چهلم شهدای یزد، خود مردم یزد نیز بار دیگر قیام کردند که در این سلسله اربعین گرفتن برای شهدای شهرها بیسابقه...
در جریان جنگ تحمیلی سوم، نام نادر مهدوی و جزیره خارک بارها در رسانهها مطرح شد. شاید برای برخی ماجرای این دو نام آشنا نباشد. سال سوم جنگ تحمیلی هشتسالۀ بود که نادر مهدوی به عنوان جانشین فرماندۀ جزیرۀ خارک منصوب شد، او در سال ۱۳۴۲ در شهرستان دشتی (استان بوشهر) به دنیا آمد و پس از پیروزی انقلاب اسلامی، وارد سپاه بوشهر شده بود. زیرساختهای صادراتی نفت در منطقۀ خارک به دلیل وابستگی اقتصاد ایران به...
نفوذ در ایران با یک الگوی کلاسیک استعماری و در سه دستهبندی فرهنگی، سیاسی و نظامی دنبال میشد. این سه پایه، ارکان استعمارگری در ایران را تشکیل میدادند.
در دوران محمدرضا پهلوی، سازمان سیا در ایران نفوذ زیادی میان ارتشیها داشت و ارتش ایران عملاً در دست آن بود.
عصر روز سهشنبه ۲۰ / ۲ / ۱۳۶۲ نخستین کنگرۀ حزب جمهوری اسلامی به ریاست شهید آیتالله سیدعلی خامنهای (دبیرکل وقت) برگزار شد. علاوه بر اعضای شورای مرکزی، اعضای هیئت اجرایی و منتخبین اعضای سراسر کشور حزب جمهوری اسلامی، مسئولان قوای سهگانه و فرزند امام خمینی نیز در افتتاحیه شرکت کردند. از جمله مهمانان افتتاحیه، مسئولان نظامی وقت همچون تیمسار ظهیرنژاد (رئیس ستاد مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران)، شهید...
۲۹ فروردین ۱۳۶۷، ناوچه ایرانی «جوشن» در جریان درگیری با نیروهای آمریکایی در خلیج فارس، پس از حملات موشکی، آسیب دید و به اعماق دریا سقوط کرد.
اولین تابستان پس از انقلاب اسلامی ایران، محمدحسنین هیکل، روزنامهنگار مشهور مصری دربارۀ جزئیات «سیاست فریبکارانه و عمدی» آمریکا در کردستان عراق مقالهای در نشریۀ مصری «الانوار» نوشت و درباره سرنوشت سلاحهای خریداری شده با بودجه ۲۵ میلیون دلاری توسط «سازمان سیا» تحلیلی ارائه داد که بازخوانی آن در فهم تاریخ منطقه راهگشا است.
درباره نقش ژنرال آیرونساید، طراح کودتای ۱۲۹۹ در مقابله با مشروطیت و برقراری مردمسالاری در ایران مطالعاتی موجود است اما کمتر کسی به چهره پشت پرده این کودتا، «لرد ریدینگ» – قاضیاعظم سابق انگلستان و نایبالسلطنه هند– پرداخته است. سر روفوس دانیل ایساکس (Sir Rufus Daniel Isaacs) یا «لرد ریدینگ»، سیاستمدار یهودی-انگلیسی، در سال ۱۸۶۰ در لندن به دنیا آمد. لرد ریدینگ (Sir Rufus Daniel Isaacs) که از...
در دهه پنجاه شمسی، ایران با هدف گسترش انرژی هستهای، قراردادهای متعددی با شرکتهای فرانسوی، آلمانی و آمریکایی منعقد کرد. میلیاردها دلار سرمایهگذاری و پروتکلهایی با مفاد فنی گسترده از جمله تأمین دهساله سوخت و امکان بازفرآوری، بخشی از جزئیات این برنامه بود. متن پیش رو با استناد به اسناد و منابع تاریخی به بررسی مقیاس و هزینههای برنامه هستهای پهلوی، الگوی همکاری غرب و منطق پشت آن، انتقادات...
برخلاف روایت رایج از «موازنه منفی» یا «سیاست سوم» به مثابه تلاش رضاشاه برای نزدیکی به آلمان نازی برای استقلال از سلطه سنتی روس و انگلیس در ایران، شواهد نشان میدهد نزدیکی عامل کودتای انگلیسی سوم اسفند به هیتلر نه در تضاد با وابستگی او به بریتانیا، بلکه دقیقاً در چارچوب تأیید و تشویق لندن شکل گرفت. هراس استراتژیک بریتانیا از گسترش کمونیسم و نفوذ شوروی در فاصله دو جنگ، آلمان وایمارِ...
سپیدهدم سوم شهریور ۱۳۲۰، همزمان با یورش هماهنگ ارتشهای انگلیس و شوروی از دو سوی مرزهای شمالی و جنوبی، علی منصور نخستوزیر و جواد عامری کفیل وزارت خارجه، بیدرنگ رضاشاه را از ماجرا آگاه ساختند.[1] عامری مأموریت یافت تا با سفرای دو کشور مهاجم وارد گفتگو شود. پس از چند دور مذاکره و مکاتبه با دولت بریتانیا، پنج روز بعد سفیر ایران در لندن در گزارش خود یادآور شد که به «معاون وزارت امور خارجه»...
در سیزدهم اردیبهشتماه ۱۳۶۱ هواپیمای بنیحیی، وزیر امور خارجه الجزایر که به دنبال پایان زودهنگام جنگ بین ایران و عراق بود، هدف حمله جنگندههای عراقی قرار گرفت و سقوط کرد.
در سالهای منتهی به انقلاب اسلامی، پیوندی عمیق فراتر از یک رابطه معمولی استاد و شاگردی، میان دو چهره برجسته حوزه و سیاست شکل گرفته بود: استاد شهید مرتضی مطهری و امام شهید سیدعلی خامنهای. استاد شهید مطهری که قریب بیست سال از روحانی پرشور و انقلابی مشهد بزرگتر بود، نه تنها آیتالله خامنهای را به عنوان یک همفکر سیاسی باور داشت، بلکه در کار علمی نیز اعتمادی خاص به او داشت. هنگامی که مجموعه...
انگلیس اشغال ایران که با عنوان «عملیات پشتیبانی» (Operation Countenance) شناخته میشود را با هماهنگی اتحاد جماهیر شوروی و از سه جبهه مختلف انجام داد. جنوب: فرود نیروهای هندی در بنادر خرمشهر و آبادان در ساحل خلیج فارس، مرکز: پیشروی نیروهای بریتانیایی و هندی از خانقین در شرق عراق به سمت کرمانشاه و همدان و شمال: توسط نیروهای شوروی. ژنرال سر آرچیبالد ویول، فرماندهی عملیات اشغال ایران را در شهریور 1320 را...
در بازخوانی تاریخ انقلاب اسلامی و مسیر طی شده در دهههای گذشته، یکی از نقاط عطف و مستمر، تقابل جدی و بدون تسامح با مفاسد اقتصادی است. موضوعی که رهبر شهید درباره آن فرموده بود «میدان مبارزهى با مفاسد اقتصادى، کمتر از میدان جهاد با دشمنِ مهاجمِ مسلّح نیست.» در این میان، فرمان 8 مادهای رهبر شهید انقلاب در 11 اردیبهشت 1380 خطاب به رؤسای قوای سهگانه، صرفا یک دستورالعمل مقطعی نبود و مانیفست و...
امام شهید آیتالله سیدعلی خامنهای در ادوار گوناگون، با حضور خود در ساحل خلیج فارس و عرشۀ ناوهای جنگی، تهدیدات دشمن علیه مواضع کشورمان را خنثی کرد. حضور بهنگام و راهبردی ایشان در نقاط حساس جنوب، پیامی روشن برای قدرتهای متجاوز داشت: ایران برای دفاع از تمامیت ارضی و منافع ملی خود، لحظهای تردید نمیکند. ۲۸ بهمنماه ۱۳۷۶، در زمان حضور سه ناو هواپیمابر و ۵۰ فروند شناور جنگی آمریکایی در...
ملیسازی صنعت نفت ایران در اسفند ۱۳۲۹ نقطه عطفی در تاریخ معاصر ایران و منطقه بود. این اقدام که با هدف احقاق حاکمیت ملی بر منابع ثروت کشور صورت گرفت، با واکنش خصمانهٔ دولت بریتانیا مواجه شد. بریتانیا که ذینفع اصلی شرکت نفت ایران و انگلیس (AIOC) بود، ضمن اعمال تحریم اقتصادی همهجانبه، تمام تلاش خود را برای جلوگیری از فروش نفت ایران در بازارهای بینالمللی به کار بست (Elm, 1994, p. 87). در این راستا، توقیف نفتکش...
در اوایل مهرماه ۱۳۵۸، شورای مرکزی اتحادیه انجمنهای اسلامی دانشجویان برای روشن کردن «خط امام» جلساتی را با برخی از مشاهیر سیاسی و انقلابی وقت برگزار کرد. در این جلسات، دو شخصیت در دو سر یک طیف قرار داشتند: حجتالاسلام سیدعلی خامنهای مهمترین مؤلفه خط امام را «رهایی از وابستگی سیاسی، اقتصادی و فکری به آمریکا» تعریف میکرد و در سوی مقابل، ابوالحسن بنیصدر شرط پیروزی خط امام را...
همه میدانستند که ایران با فشار انگلیس و بدون موافقت بومیان اجباراً استقلال بحرین را پذیرفته است و برغم سیاستهای تغییر جمعیتی، همچنان در اکثریت بودن ایرانیالاصلها سایه ترس بازگشت بحرین به ماممیهن را بر سر حاکمان غیربومی باقی بود. گزارش آسوشیتدپرس در اردیبهشت ۱۳۵۶ فاش کرد که مقامات بحرینی برای تمدید حضور نظامی آمریکا، با واشنگتن مذاکره کردهاند تا «از طرح ادعای ارضی ایران جلوگیری شود».
آنچه در ادامه میآید، فرازهایی از مصاحبه با دکتر علی لاریجانی در شانزدهم تیرماه ۱۳۸۳ است، روزهایی که او به تازگی از ریاست سازمان صدا وسیما استعفا داده بود تا زمینه احتمالی شرکت خود را در انتخابات ریاست جمهوری آینده را مهیا سازد و دکتر مرتضی میردار از این فراغت استفاده کرده بود، تا درباره شخصیت پدر با او گفتگو کند: «من اسمم علی و فامیلم اردشیر لاریجانی، متولد سال ۱۳۳۶ هستم و پدر من مرحوم...
