حوزه علمیه قم
علاوه بر تلاش برای جلوگیری از طرح مرجعیت بسیاری از علما، ساواک با اقدامات پنهانی از گسترش و بسط مرجعیت افراد جلوگیری میکرد. راهبرد سازمان در این بخش، تقویت عناصر همسو و تضعیف مراجع ناهمسو بود. همان مراجعی که عناصر نامطلوب شناخته شده و حمایت از مرجعیت آنها به مصلحت نبود، مشمول محدودیت و تضعیف واقع میشدند. تجمع غالب علمای بلاد در تهران، پس از دستگیری امام خمینی در خرداد ۱۳۴۲ گویای آن بود که علمای...
در اسفند ۱۳۵۳، رژیم پهلوی با اعلام تأسیس «حزب رستاخیز ملت ایران»، تمامی فعالیتهای حزبی را زیر چتر یک حزب واحد برد و عضویت در آن را برای همه اقشار، بهویژه کارکنان دولت، اجباری اعلام کرد. این اقدام واکنشهای مختلفی از سوی مردم و طلاب داشت. حضرت امام خمینی، که در آن زمان در نجف در تبعید بهسر میبرد، در واکنشی تشکیل حزب رستاخیز را نقض آشکار آزادی مردم دانسته و آن را نشانهای از استیصال و...
پس از قیام خونین ۱۵ خرداد ۱۳۴۲، شهر قم و به ویژه مدرسه فیضیه، همه ساله شاهد برگزاری مراسمی در بزرگداشت شهدای این حادثه بوده است. مراسم دوازدهمین سالگرد قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ در سال ۱۳۵۴ مصادف با شب جمعه بود. عده کثیری از مردم نقاط مختلف کشور به قصد زیارت حرم مطهر حضرت معصومه(س) به شهر قم سفر کرده بودند. جمعی از طلاب و مردم در مدرسه فیضیه به سوگ نشستند و مجلس یادبودی برای شهدای مظلوم قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲...
عصر روز ۱۵ خرداد ۱۳۵۴، طلاب حوزه علمیه قم به مناسبت سالگرد قیام خونین پانزده خرداد ۱۳۴۲ در مجلس یادبودی شرکت کردند که در مدرسه فیضیه تشکیل شده بود. این مجلس، مبدّل به تظاهرات گردید و شعارهایی چون:«درود بر خمینی»، «خمینی، خمینی خدا نگهدار تو/ بمیرد، بمیرد دشمن خونخوار تو» در فضای مدرسه طنین افکند. مأموران ساواک و شهربانی، که از قبل پیشبینی چنین واقعهای را مینمودند و -...
تاریخ سند: ۷ اردیبهشت ۱۳۵۶ خیلی محرمانه از: ۳۱۲ تاریخ: ۳۶/۲/۷[۲۵] محترماً به استحضار میرساند: ۱- گزارشات واصله از سازمان اطلاعات و امنیت قم حاکیست: الف- روز ۳۶/۱/۲۴[۲۵] شیخ عباس محقق، داماد آیتالله گلپایگانی، اظهار داشته که برادرم (سیدمحمدباقر ابطحی) منزل سید احمد طباطبایی و خانههای همجوار آن را از قرار متری ۲۵۰۰۰ ریال خریداری کرده و قرار است ساختمانهای موجود را خراب کرده و مدرسه...
اعلامیه علما و روحانیون حوزه علمیه قم به مناسبت شهادت حاجآقا مصطفی خمینی
تاریخ سند: آذرماه ۱۳۵۶ سرّی برگزاری مجلس تذکر به مناسبت چهلمین روز درگذشت مصطفی خمینی پسر روحاللّه خمینی در مسجد اعظم و انجام تظاهرات خیابانی و دادن شعار به نفع خمینی و قصد اشغال مدرسه فیضیه و شکستن چند جام از شیشههای بانکها در شهر قم روز ۳۶/۹/۹[۲۵] به مناسبت چهلمین روز درگذشت مصطفی خمینی فرزند روحالله خمینی، مجلس تذکری در مدرسه امیرالمؤمنین شهر قم برگزار گردید. در پایان این مجلس،...
همزمان با گستراندن شایعه کشتن آیتالله خمینی در عراق، بحث و جدل نسبتاً بیسابقهای در حوزه قم و محافل مذهبی و مبارزاتی ایران بروز کرد. کتاب شهید جاوید، منشأ این بگومگوها بود. شهید جاوید، نوشته نعمتالله صالحی نجفآبادی در آبان ۱۳۴۹ منتشر شده بود. او قیام امام حسین علیهالسلام را نه برای شهادت، بلکه برای تأسیس حکومت اسلامی دانسته، آگاهی امام به مرگ خود و خانوادهاش را منتفی تلقی کرده بود. این...
«ما دیدیم که دو سال، سهسال، -حالا هم تتمهاش هست- کتاب شهید جاوید! چه بساطی درست کردند برای کتاب شهید جاوید! با هم اختلافات؛ اهل منبر و اهل محراب و اهل بازار و اهل کذا. یکی از آن طرف کشید و یکی از آن طرف کشید؛ و یک ماه مبارک، یک ماه محرم، و سایر ایام خودشان را صرف کردند و قوا را هدر بردند، و «اعلیحضرت» با کمال آرامش اموال این ملت را خورد و سلطه خودش را تحکیم کرد بر آنها! آقایان هم، همه متحفّظند...
تاریخ سند: ۱۴ آبان ۱۳۴۶ از: ساواک قم به: مدیریت کل اداره سوم ۳۱۶ درباره: نصب اعلامیه خمینی به دیوار مدرسه خان در تاریخ ۴۶/۸/۱۴ یک برگ اعلامیه خطی تحت عنوان «متن جواب حضرت آیتاللهالعظمی خمینی به نامه یکی از بزرگان حوزه علمیه قم» به امضاء روحالله الموسوی الخمینی به دیوار مدرسه خان الصاق شده بود،[به]وسیله مأمورین ساواک برداشته شد [که] عیناً به پیوست تقدیم میگردد. ضمناً رونوشت آن...
تاریخ سند: ۲۲ آبان ۱۳۴۲ موضوع: تعطیل کلاسهای درسی حوزه علمیه قم به مناسبت اعدام طیب حاجرضایی به مناسبت اعلام اعدام طیب حاجرضایی و حاج قاسم رضایی* در روز اجرای حکم دادگاه نظامی عدهای از مدرسین حوزه علمیه قم در روز مزبور از تدریس خودداری و در نتیجه اکثر کلاسهای درس تعطیل بوده است. ------------------------------------------------------------------------------------- * حاج اسماعیل رضایی صحیح است.
متن ذیل، مربوط به مصاحبه مرحوم حاج حبیبالله عسگراولادی به مناسبت سالگرد شهادت چهار تن از اعضای هیأتهای مؤتلفه اسلامی، شهیدان صادق امانی، رضا صفار هرندی، مرتضی نیکنژاد و محمد بخارایی، میباشد که به نقل از روزنامه اطلاعات مورخه ۲۶ خردادماه ۱۳۶۰ آوردهایم: س: نحوه ارتباط و آشنایی شما با جمعیتهای مؤتلفه اسلامی چگونه بود؟ ج: من در شورای مرکزی جبهه مسلمانان آزاده که یکی از شاخههایی بود که...
در سال ۱۳۴۹ کتابی به نام «شهید جاوید» به قلم نعمتالله صالحی نجفآبادی، از روحانیون مبارز ضد رژیم شاهنشاهی منتشر شد. نویسنده تلاش کرده بود از زاویهای جدید، قیام امام حسین(ع) و نهضت عاشورا را بررسی کند. حرف اصلی کتاب این بود که امام حسین(ع) برای «تشکیل حکومت اسلامی» به سمت کوفه حرکت کرده، ولی سیر حوادث به گونهای شد که قیامشان به واقعه عاشورا و شهادت منجر شد. نگاهی که به تعبیر برخی،...
تاریخ سند: ۸ بهمنماه ۱۳۴۸ سرّی گزارش درباره: طرح تضعیف آیتالله گلپایگانى محترماً معروض میدارد ساواک قم به منظور تضعیف آیتالله گلپایگانى پیشنهاداتى به شرح زیر نموده است: ۱ـ بیمارستان گلپایگانى به وسیله آقاى دکتر امامى (که از اداره بهدارى قم حقوق میگیرد) اداره میشود و سهمیه دارو نیز توسط بهدارى مذکور به این بیمارستان داده میشود. با توجه به اینکه بیمارستانهاى این شهرستان...
عصر روز 15 خرداد 1354، طلاب حوزه عـلمیه قـم بـه مناسبت سالگرد قیام خونین پانزده خرداد 1342 در مجلس یادبودی شرکت کردند که در مدرسه فیضیه تشکیل شده بـود.این مجلس، مبدل به تظاهرات گردید و شعارهایی چون:«درود بر خمینی»،«خمینی،خدانگهدار تـو/ بمیرد،بمیرد دشمن خـوانخوار تـو»در فضای مدرسه طنین افکند.مأموران ساواک و شهربانی،که از قبل پیشبینی چنین واقعهای را مینمودند و-چنانکه...
آیتالله حاج سیدحسین طباطبائی از سلسله طباطبائیان بروجرد ـ علمای مشهور قرن چهاردهم هجری - در 1292 ق در بروجرد متولد شد. وی مقدمات علوم اسلامی را در همین شهر فرا گرفت و سپس به حوزه علمیه اصفهان سفر نمود و از محضر بزرگان این شهر استفاده کرد. او فقه را نزد حاج سیدمحمد باقر درچهای و فلسفه را نزد حاج میرزا جهانگیرخان قشقایی خواند و پس از ده سال راهی نجف اشرف شد و از درس آیات محمد کاظم خراسانی، سید محمد...
مرحوم شیخ عبدالکریم حائری، موسس حوزه علمیه قم، علاقهای به اینکه سوژه عکسِ عکاسها باشد نداشت، به همین خاطر عکسهای کمی از ایشان به یادگار مانده است. یکی از مجموعه عکسهای آن مرحوم، مربوط به کلنگزنی بیمارستانی در شهر قم در آخرین روز اسفندماه 1309 است که یکی از تصاویرش، خیلی مشهور و دیگری مهجور است. روزنامه اطلاعات در گزارشی که سیام فروردینماه 1310 از حضور زعیم حوزه علمیه قم در این مراسم آورده،...
بهمن ماه سال ۱۳۱۵ شیخ عبدالکریم حائری یزدی، موسس حوزه علمیه قم رحلت کردند. چهار سال پس از پیروزی انقلاب اسلامی آیتالله مرعشی نجفی در مصاحبهای با نشریه پیام انقلاب، به بررسی زندگی و زمانه شیخ عبدالکریم حائری یزدی پرداختند. آنچه در ادامه میخوانید مصاحبه آیتالله مرعشی نجفی است که برای اولین بار بازنشر میشود. سوال: بسم الله الرحمن الرحیم، حضرت آیتالله لطفاً اول راجع به محل...
مقوله بازشناسى نقش و کارویژه هاى مرجعیت شیعه و انتظارات جدید از آن, به ویژه پس از بسط گفتمان اندیشه و تمدن غربى و به تبع آن دین زدایى در پهنه تاریخى جامعه ایران, در ادبیات دینى معاصر از اهمیت به سزایى برخوردار است. موضوعى که بالمال آثار ژرف و دگرگون کننده اى بر رویدادهاى فکرى و عملى تاریخ معاصر ایران به جاى گذاشت و روحیات لازم را براى تحرک فکرى در میان علماى حوزه فراهم آورد. بى تردید دوره پس از...
