انقلاب اسلامی
تاریخچهٔ حضور و نفوذ بریتانیا در ایران، همواره شاهد درهمتنیدگی مأموریتهای مذهبی با اهداف سیاسی و اطلاعاتی بوده است؛ جریانی که ریشههای آن به تأسیس «انجمن مبلغین کلیسا» (CMS) در اواسط قرن نوزدهم میلادی بازمیگردد. پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، شبکههای اطلاعاتی غرب بهویژه انگلستان، برای حفظ عمق استراتژیک خود در منطقه، بهطور فزایندهای از پوشش نهادهای غیررسمی و مؤسسات خیریه و مذهبی...
بررسی تاریخی روند تأسیس مجلس خبرگان قانون اساسی در سال ۱۳۵۸، نقش کلیدی و مدیریت متمایز شهید بهشتی در به ثمر نشستن آن را نشان میدهد.
درگذشت سه روحانی بنام (آیتالله ملاعلی معصومی همدانی، آیتالله سیدجعفر موسوی طاهری، برادر آیتالله سیدعبدالله شیرازی، و حاج شیخ احمد کافی) شرایط را برای تجمع عده زیادی از مردم و ابراز مخالفتهای علنی در کشور بیش از پیش فراهم ساخت. در همین روزها نیز، آیتالله سیدجلال طاهری پس از تبعید به اصفهان بازگشت و نخستین نمازجمعه را در ۳۰ تیر ۱۳۵۷ برپا کرد و در پی تغییر محل برگزاری نمازجمعه اصفهان از مسجد...
«...راهپیمایی دو روزه مردم تهران نشاندهنده چند واقعیت زیر بوده است:الف- نمایش قدرت کمی و کیفی مخالفین مذهبی بدون اتکاء به سایر گروههای سیاسی و احزاب، ب- رشد آگاهی مردم به منظور انجام تظاهرات آرام، پ- خاتمه دادن به شایعات گوناگون مبنی بر مسلح شدن مردم و قیام مسلحانه و کشت و کشتار و غیره، ت- پاسخگویی به تبلیغات اخیر دولت در مورد نفوذ کونیستها و منحرف کردن تظاهرات و ایجاد جنگ داخلی و یا حمله به...
سرّی از: اداره دوم عملیات ۸۲۱ به: مدیریت کل اداره سوم تاریخ: ۱۳۵۷/۸/۱۷ موضوع: نگرانی مقام[های] اسرائیلی از وضع ایران منظور آگاهی مدیریت کل از وضع نمایندگی[=سفارت] اسرائیل و اقدامات آن: محترماً به استحضار میرساند: از بدو شروع تظاهرات و به خشونت گراییدن آن و آتشسوزیهای اخیر، مقامات نمایندگی اسرائیل لحظه به لحظه حوادث را در سطح تهران زیر نظر داشته و با تماس مستمر با کشور خود مراتب را گزارش...
۲۴ خرداد ۱۳۵۶، «ویلیام هیلی سولیوان» با تقدیم استوارنامۀ خود به محمدرضا پهلوی، رسماً مأموریت خود را به عنوان آخرین سفیر آمریکا در تهران آغاز کرد. سولیوان که پیش از این تجربۀ مستقیمی با ایران یا هیچ کشور اسلامی نداشت، در شرایطی پا به خاک ایران گذاشت که دولت جدید آمریکا به رهبری جیمی کارتر با شعار «حقوق بشر» روی کار آمده بود. اما پرسش کلیدی این است: ماهیت و اهداف این مأموریت دیپلماتیک که با...
تاریخ سند: ۱۶ آبانماه ۱۳۵۷ خیلی محرمانه موضوع: نصب فرستنده گیزی (الیازارسافریر) و موکی مسئول بیسیم نمایندگی[=سفارت] اسرائیل در تاریخ ۵۷/۸/۱۴ مذاکراتی در مورد نصب فرستنده جدید و تنظیم آنتن آن در پشتبام سفارت داشتند و شخصی به نام یوئل که رئیس موکی در اسرائیل است چند روزی است که به تهران آمده و مشغول بازرسی قسمت مخابرات و رفع نواقص و اشکالات قسمت مزبور میباشد. ملاحظات: از مذاکرات...
یکی از مقامات سپاه پاسداران در مصاحبهای با خبرنگار روزنامه اطلاعات در تاریخ ۸ خردادماه ۱۳۵۸ از جنایتبارترین توطئه ساواک، که برای کشتار یک میلیونی مردم تهران و تخریب یک قسمت وسیع از شهر، تدارک دیده شده بود، پرده برداشت. این مقام سپاه در تشریح جزئیات این توطئه گفت: مأموران ساواک در آخرین روزهای پیروزی انقلاب، در زیرزمینی واقع در قسمت مرکزی تأسیسات ساواک در سلطنتآباد تهران ۲۰ تن تی ان تی (یک...
سند زیر گزارش ملاقات لرد چالفونت (Lord Chalfont)، وزیر سابق مشاور در امورخارجه و عضو وقت مجلس اعیان انگلستان با پرویز راجی سفیر ایران در لندن است. چالفونت از جمله اعضای گروهی از سیاستمداران سابق حزب کارگر بود که به دفاع از رهبر سابق حزب، ادوارد هیث در مقابل مارگارت تاچر ایستاده بود. او یک افسر ارتش بود که علاوه بر ورود به بازیگری سیاسی، کتاب تاریخ نیز مینوشت و در زمان این گزارش، کتاب او با...
گزارش ساواک نوشته برای جلوگیری از شناخته شدن سربازانی که به توصیه خمینی از سربازخانهها فرار میکنند، خامنهای در صحن مسجد گوهرشاد سخنرانی و توصیه نموده است که جوانانِ دیگر نیز سرهای خود را بتراشند تا مأمورین نتوانند سربازان فراری را شناسایی کنند.
امام فرمودند: «بعضی از صداهای بیگانه میگویند فلانی در حال سکرات است. اگر بمیرد چنین و چنان میشود». بعد فرمودند: «هیچ طور نمیشود. این انقلاب را به شخص و اشخاص نسبت ندهید. این انقلاب یک آیه الهی است برای مدد مستضعفان و علیه مستکبران»
اقدامات خودجوش مردم در همراهی و کمک به اعضای کمیته استقبال که عموما در مدرسه رفاه سازماندهی میشد، صحنههای شوق برانگیزی را ثبت کرده بود.
در آستانه قطعی شدن پیروزی مردم، تانکهای ارتش به میدان آورده شد تا جلوی پیروزی را بگیرد. به عنوان نمونه روزنامه کیهان ۲۴ بهمنماه ۱۳۵۷ نوشت: «یکشنبه بیست و دوم بهمنماه ۱۳۵۷ - تمامی ارتش تهران، با آن همه ساز و برگ سبک و سنگین، در برابر سیل خروشان رزمندگان، نیاز به کمک داشت. ۵۱ تانک و تریلر ارتشی از کرمانشاه حرکت کردند که ارتش تهران را در سرکوبی مبارزان راه آزادی مدد رسانند. اما... اما مگر مردم...
از چند روز قبل از ۲۲ بهمن شایعه احتمال وقوع کودتایی مطرح بود، ولی توسط بختیار و فرماندهان نظامی تکذیب شده بود. ولی با اوجگرفتن قیام و شروع زد و خوردهای مسلحانه در پادگان نیروی هوایی و درگیریهای بقیه نقاط، ناگهان در اخبار ساعت ۲ بعدازظهر روز ۲۱ بهمن، اعلامیه فرماندار نظامی خوانده شد که ظاهراً فقط محدودکردن ساعات مجاز عبور و مرور بود. بدین ترتیب که در اولین اعلامیه در این خصوص رفت و آمد در تهران...
امام خمینی در سه نوبت، خاطرهای را از شهید قرنی درباره شکست کودتای دولت بختیار در ۲۱ بهمن ۱۳۵۷ نقل کردهاند. بازگویی این روایت بدون هیچ توضیح اضافهای، گویای تمام ماجراست: «مرحوم قرنی میگفت که مقاومت دولت [شاه] در مقابل مردم سه ساعت و نیم بود! ما خیال میکردیم خوب دو- سه روز یا یک شب شد؛ ایشان گفت سه ساعت و نیم بود! خوب، اینها کودتا کردند، اینها قیام کردند، کودتا کردند: اول رفتند سراغ نیروی...
در حالی که کودتا علیه انقلاب مردم، نیازمند تجهیزات زرهی بود؛ ۲۱ بهمن ماه ۱۳۵۷ مردم شهر همدان شاهد ستونی زرهی از نیروهای ارتش شاهنشاهی بودند که از مسیر کرمانشاه عازم تهران بود تا برای سرکوب انقلابیون در پایتخت به کار گرفته شود. ادامه حرکت این ستون، میتوانست پیامدهای غیرقابل پیشبینی و خشونتباری به همراه داشته باشد. در مواجهه اولیه، مردم شهرستان اسدآباد با قرارگرفتن در مسیر تانکها و پرتاب...
روزنامه اطلاعات؛ ۲۳ بهمنماه ۱۳۵۷: «نظم توزیع اسلحه و مهمات بین ارتش مردمی حیرتانگیز بود. زنان نیز در پیکار شرکت داشتند و کمترین کارشان این بود که مهمات را به موقع به رزمندگان برسانند.» **** «این نهضت از نفْس توده مردم، از نفْس توده زن و مرد مردم بلند شد و به همانطور که مردها وارد میدان بودند بانوان محترم هم وارد بودند، بلکه حظّ اینها و زحمات اینها بیشتر از مردها باید گفت بود؛...
آیتالله خامنهای ۱۲ بهمن ۱۴۰۴ با به تصمیم شجاعانه امام برای ورود به تهران گفتند: «امام در دل تهدیدها به تهران آمد؛ در دل تهدیدها! شما جوانها آن روزها را ندیدهاید. تهدید آمریکا بود، تهدید رژیم بود، تهدید تروریستها بود؛ بعدها معلوم شد که اینها چه برنامههایی داشتند.»[1] امام خمینی خود یکی از این تهدیدها را به اجمال چنین بیان کردند: «آن شبی که میخواستند اینها کودتا بکنند، ما...
روزنامه لوموند چاپ پاریس در شماره ۱۹ بهمن ۵۷ متن مصاحبه خبرنگار خود با شاپور بختیار را به چاپ رساند: «دستور دادهام وزرای منتخب بازرگان را چنانچه بخواهند وارد وزارتخانهها شوند، فوراً بازداشت کنند...»
روز یازدهم بهمن ۱۳۵۷ است. دنیا را تب فرا گرفته. همه چشمها و گوشها متوجه ایران است. سراسر ایران همه در حال اعتصابند. امام خمینی از نوفللوشاتو برای عزیمت به سوی وطن آماده میشود. ناظران سیاسی دنیا گیج و منگند و تعبیرها و تحلیلهایی که ارائه دادهاند تماماً باطل از آب درآمده است. در این میان مردم ایران که یکپارچه علیه نظام حاکم قیام کردهاند در انتظار ورود رهبر انقلاب لحظهشماری میکنند. شاپور...
