قرارداد 1919
این کودتا تاریخ ایران را تغییر داد

این کودتا تاریخ ایران را تغییر داد

حسین مکی نویسنده کتاب مشهور «تاریخ بیست‌ساله ایران» در جلد اول این کتاب به شرح کاملی از کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹ و وقایع پس از آن پرداخته است. مکی در کتاب خود درباره این کودتا چنین می‌گوید:«تاریخ بیست‌ساله ایران، زاییده کودتا است. حمله نیمه‌شب قزاق‌ها به تهران که نقشه آن به دقت تهیه شده بود، تاریخ ایران را ناگهان تغییر داد. این حمله شبانه قزاق‌ها به تهرانِ خواب‌آلودِ بی‌خبر، این همه...

ادامه مطلب

روایت آمریکا از ارزان تمام شدن کودتای ۱۲۹۹ برای انگلیس

روایت آمریکا از ارزان تمام شدن کودتای ۱۲۹۹ برای انگلیس

انگلیسی بودن یا نبودن کودتای رضاخان در سوم اسفند ۱۲۹۹، در سال‌های اخیر بارها به بحث گذاشته شده است. روایت دیپلمات‌های آمریکایی که به لحاظ راهبردی به انگلستان نزدیک بودند، تردیدها را کنار خواهد زد. خاصه زمانی که این روایت‌ها در اسناد رسمی همان زمان آمده باشد. مقاله «اوضاع سیاسی ایران از قرارداد ۱۹۱۹ تا کودتای ۱۲۹۹، به روایت دیپلمات‌های آمریکایی» به قلم دکتر محمدقلی مجد بر اساس چنین...

ادامه مطلب

کودتایی برای زنده‌ماندن روح قرارداد ۱۹۱۹

کودتایی برای زنده‌ماندن روح قرارداد ۱۹۱۹

در اسفند ۱۲۹۹، کودتایی با حمایت انگلستان در ایران به وقوع پیوست که به دنبال آن سیدضیاءالدین طباطبایی به ریاست دولت رسید. اطلاعیهٔ مشهور سید ضیاء در هشتم اسفند، که در ظاهر پر از شعارهای عدالت‌خواهانه و پوپولیستی بود، از لغو قرارداد ۱۹۱۹ میان ایران و انگلستان خبر می‌داد. اما آنچه پشت پرده می‌گذشت، چیزی کاملاً متفاوت بود. اسناد باقی‌مانده نشان می‌دهد که لغو این قرارداد، بیشتر از اینکه اقدامی...

ادامه مطلب

احمدشاه در لندن

احمدشاه در لندن

اولین سفر احمدشاه به اروپا

احمدشاه و هیئت همراه در کنار پرنس آلبرت در لندن؛ آبان‌ماه ۱۲۹۸

ادامه مطلب

وزیرمختار آمریکا: مردم ایران آرزو دارند از شرّ انگلیس خلاص شوند

وزیرمختار آمریکا: مردم ایران آرزو دارند از شرّ انگلیس خلاص شوند

در پاییز و زمستان سال 1299 انگلیسی‌ها پس از آنکه قرارداد 1919 آنان با دولت بی‌کفایت قاجار با مخالفت عمومی مردم ایران مواجه شد، زمینه کودتای رضاخان را فراهم ساختند و سپس برای گریز از اتهام دست داشتن در کودتا زمزمه خروج قوای خود از ایران را مطرح کردند. این اقدامات از یکسو و تبعات انقلاب کمونیستی در روسیه موجی از التهاب در داخل کشور ایجاد کرده بود . تلگرام‌های جان لورنس کالدول وزیرمختار وقت آمریکا در...

ادامه مطلب

نگاهی به زندگی سیاسی نصرت‌الدوله

نگاهی به زندگی سیاسی نصرت‌الدوله

اشراف‌زاده ناکام ، قربانی رضا شاه

 نصرت‌الدوله پس از آزادی از زندان رضاخانی به کار سرکشی به املاکش مشغول شد تا اینکه جراید غربی مطالبی در مورد زمین‌خواری رضاخان منتشر کردند و غوغایی در مطبوعات غرب در این زمینه به راه افتاد... نصرت‌الدوله فیروز یا فیروزمیرزا که در سال 1264 متولد شد، جزء شخصیت‌های اثرگذار در تاریخ معاصر ایران در عهد قاجار است که با سه پادشاه اصلی این دوره، یعنی فتحعلی‌شاه، محمدشاه و ناصرالدین‌شاه...

ادامه مطلب

آیا قرارداد 1919 به نفع ایران بود؟

در سالروز امضای قرارداد استعماری با انگلیس

آیا قرارداد 1919 به نفع ایران بود؟

موافقان و مخالفان قرارداد وثوق ـ کاکس؛ چه می گفتند

:  در ۱۷ مرداد ۱۲۹۸ خورشیدی برابر با ۹ اوت ۱۹۱۹ میلادی، قرارداد میان دولت‌های ایران و بریتانیا با امضای وثوق‌الدوله و سِر پِرسی کاکس بسته شد. امضاءکنندگاناین قرارداد استعماری به بهانه جلوگیری از نابودی کشور پس از جنگ جهانی اول با توسل به دولتی قدرت‌مند، این قرارداد ننگین را محرمانه به امضا رساندند. بر اساس این قرارداد تمامی امور کشوری و لشکری ایران زیر نظر مستشاران انگلیسی و با...

ادامه مطلب

 بررسی علل شکست امتیاز رویتر

بررسی علل شکست امتیاز رویتر

 میرزاحسین‌خان سپهسالار قزوینی، صدراعظم معروف ناصرالدین‌شاه، از جمله رجالی است که نام وی با نوسازی و تجدد عجین شده است. اما ماهیت نوسازی‌های او به گونه‌ای بود که موجب نفوذ هر چه بیشتر غربی‌ها در سیاست و اقتصاد و اجتماع ایران می‌شد. ناصرالدین شاه در سال ۱۲۵۰ش برای اولین بار به اروپا سفر کرد. در این سفر شاه به تشویق صدراعظم خود میرزاحسین‌خان سپهسالار و دلالی میرزا ملکم‌خان...

ادامه مطلب

بانک شاهنشاهی و دولت ایران‏ از قرارداد 1919 تا دورهء رضا شاه

بانک شاهنشاهی و دولت ایران‏ از قرارداد 1919 تا دورهء رضا شاه

اخیرا کتاب«بانکداری و امپراطوری در ایران»یا تاریخ بانک شاهنشاهی تألیف پروفسور جفری جونز استاد کرسی تاریخ تجارب در مدرسهء علوم اقتصادی و سیاسی لندن که از سوی انتشارات‌ دانشگاه کمبریج در سال 1986 منتشر شده است،به دست نگارنده رسید.این است ترجمهء بخشی از فصل هفتم این کتاب با عنوان«بانک ایرانی لرد کرزن،1928-1919».* در دوران جنگهءجهانی اول)که بانک شاهنشاهی می‌بایست میان هویتهای دوگانه‌...

ادامه مطلب