کودتای 28 مرداد
20 سند از سفر نیکسون به ایران در آذرماه 1332

20 سند از سفر نیکسون به ایران در آذرماه 1332

سوم آذر ۱۳۳۲، اعلامیه کوتاه دربار از سفر نایب ریاست جمهوری آمریکا، ریچارد نیکسون و همسرش به ایران در بازه زمانی هجدهم تا بیست و یکم همین ماه خبر می‌دهد. همین روزها خبر برقراری مجدد روابط سیاسی ایران و انگلستان هم منتشر می‌شود. این روابط مهر ۱۳۳۱ در اعتراض به بی‌اعتنایی انگلستان به بحث ملی شدن صنعت نفت، از جانب ایران قطع شده بود. حالا کمتر از چهارماه پس از کودتا، مصدق در دادگاه نظامی دارد محاکمه...

ادامه مطلب

سند منتشرنشده از جنایات کودتاگران 28 مرداد 1332

تهرانِ مخوف

سند منتشرنشده از جنایات کودتاگران 28 مرداد 1332

تهرانِ روز ۲۸ مرداد با چراغ سبز ارتشِ مطیع سرلشگر زاهدی، در تسخیر اوباشی بود که ماموریتشان ایجاد رعب و وحشت و سرکوب مخالفان بود. یکی از اسناد انگلستان که بافاصله زمانی کمی پس از این واقعه تنظیم شده از «جمعیتی حدوداً سه‌هزار نفره از مردان مسلح به چوب و چماق» یاد می‌کند که اوباش سرشناس بینشان حضور دارند و در سطح شهر می‌چرخند و شعار می‌دهند و به هرجایی دلشان بخواهد حمله می‌کنند. برخی...

ادامه مطلب

فحاشی شعبان جعفری به دانشگاهیان و بازاری‌ها

فحاشی شعبان جعفری به دانشگاهیان و بازاری‌ها

فحاشی شعبان جعفری(شعبون بی‌مخ) و دارودسته‌اش به دانشگاهیان و بازاری‌ها - مهرماه 1332

ادامه مطلب

مصاحبه با «کرمیت روزولت» عامل آمریکایی کودتای 28 مرداد

مصاحبه «کرمیت روزولت» از عوامل آمریکایی کودتای 28 مرداد 1332 با روزنامه «لوس‌آنجلس تایمز»

مصاحبه با «کرمیت روزولت» عامل آمریکایی کودتای 28 مرداد

روزنامه کیهان در تاریخ 21 و 26 فروردین 1358 متن مصاحبه کرمیت روزولت طراح کودتای 28 مرداد با ‌روزنامه «لوس‌آنجلس تایمز» چاپ آمریکا را به چاپ رساند. وی در این مصاحبه برای اولین بار پرده از ‌جزئیاتی راجع به این کودتا برداشته است. با هم این گزارش را می‌خوانیم:‌ در سال 1953 آیزنهاور، رئیس‌جمهوری آمریکا طرح رهبری و هزینه کودتایی که منجر به سقوط دولت ‌دکتر مصدق گردید فراهم کرد. اینک عامل و اجراکنندة...

ادامه مطلب

«کرمیت روزولت» و کودتای 28 مرداد

«کرمیت روزولت» و کودتای 28 مرداد

کرمیت روزولت از طراحان کودتای 28 مرداد تهران در 1916 در بوئنوس آیرس به دنیا آمد. او که نوه تئودور روزولت بیست و ششمین رئیس‌جمهور امریکا بود، تحصیلاتش را در دانشگاه‌ هاروارد با درجه دکترا به پایان رساند و سپس به عنوان دانشیار تاریخ به تدریس پرداخت. به گفته کرمیت، رساله پایان نامه تحصیلی او درباره «فنون تبلیغات در جنگ داخلی انگلیس» بود و به همین سبب او با راههای مقابله به بحرانهای داخلی کشورها...

ادامه مطلب

عکسی از انتخابات ایران که در جهان خبرساز شد

عکسی از انتخابات ایران که در جهان خبرساز شد

مجله آمریکایی «نیوزویک»: باندهای چاقوکش مراقب رأی‌گیری‌ها هستند

مجله خواندنیها؛ ۱۷ فروردین ۱۳۳۳: «تیمسار سرتیپ [عباس] فرزانگان وزیر پست و تلگراف و سخنگوی دولت [سپهبد زاهدی] در مصاحبه مطبوعاتی روز پنجشنبه گذشته خود اظهار داشت که اخیراً یکی از مخبرین خارجی برای تهیه عکس مبادرت به صحنه‌سازی کرده و با پرداخت مبلغ ۱۵۰۰ ریال، چند نفر را وادار کرده است در حالی که چاقو در دست دارند، در مقابل دوربین عکاسی بایستند و از آنها عکس‌برداری نماید[!]. انتشار این عکس در...

ادامه مطلب

ضربه‌ای که مصدق به من زد، بدترین دشمنانم نزدند

پرسش و پاسخی کمتر دیده شده از آیت‌الله کاشانی:

ضربه‌ای که مصدق به من زد، بدترین دشمنانم نزدند

۲۴ اسفندماه ۱۳۴۰ آیت‌الله کاشانی دیده از جهان فروبست. زندگی سیاسی آیت‌الله، فراز و فرودهای زیادی دارد که تا چنددهه بعد همچنان محل بحث و تحقیق تاریخی است. آیا آیت‌الله کاشانی در سقوط دولت دکتر مصدق نقش داشت؟ اختلافات کاشانی و مصدق از کجا  آغاز شد؟ اینها سوالاتی است که همواره در ارتباط با جریان ملی شدن نفت ایران و سپس کودتای ۲۸ مرداد مطرح می‌شود. آیت‌الله کاشانی در سال ۱۳۳۳ و پس از...

ادامه مطلب

دولت زاهدی و تجدید روابط سیاسی با انگلستان

دولت زاهدی و تجدید روابط سیاسی با انگلستان

تجدید روابط سیاسی ایران و انگلیس؛ ۱۴ آذرماه ۱۳۳۲

اعلامیه مشترک دولت ایران و دولت انگلیس؛ ۱۴ آذرماه ۱۳۳۲: «دولت شاهنشاهی ایران و دولت علیاحضرت ملکه انگلستان اینک تصمیم گرفته‌اند که روابط سیاسی را برقرار سازند و به زودی هر یک سفیرکبیر خود را به کشور دیگر اعزام دارند. سپس در نزدیک‌ترین موقعی که مورد موافقت طرفین باشد در باب حل اختلاف مربوط به نفت که اخیراً موجب تیرگی روابط بین آنها شده بود، شروع به مذاکره نمایند و به این طریق دوستی دیرینه خود را...

ادامه مطلب

پشت پردۀ کودتای ۷۵ هزار دلاری

پشت پردۀ کودتای ۷۵ هزار دلاری

مصاحبه «کرمیت روزولت» عامل آمریکایی کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ با روزنامه «‏لوس‌آنجلس تایمز»

روزنامه کیهان در تاریخ 21 و 26 فروردین 1358 متن مصاحبه کرمیت روزولت طراح کودتای 28 مرداد با ‌روزنامه «لوس‌آنجلس تایمز» چاپ آمریکا را به چاپ رساند. وی در این مصاحبه برای اولین بار پرده از ‌جزئیاتی راجع به این کودتا برداشته است. در این بخش ما به بخشهایی از این مصاحبه می‌کنیم:‌ کرمیت روزولت می‌گوید: کودتای ایران ‌نخستین عملیات مخفی علیه یک دولت خارجی بود که به وسیله «سیا» در ماههای...

ادامه مطلب

کرمیت روزولت و کودتای 28 مرداد

کرمیت روزولت و کودتای 28 مرداد

کرمیت روزولت از طراحان کودتای 28 مرداد تهران در 1916 در بوئنوس آیرس به دنیا آمد. او که نوه تئودور روزولت بیست و ششمین رئیس‌جمهور امریکا بود، تحصیلاتش را در دانشگاه‌ هاروارد با درجه دکترا به پایان رساند و سپس به عنوان دانشیار تاریخ به تدریس پرداخت. به گفته کرمیت، رساله پایان نامه تحصیلی او درباره «فنون تبلیغات در جنگ داخلی انگلیس» بود و به همین سبب او با راههای مقابله به بحرانهای داخلی کشورها...

ادامه مطلب

چرایی تغییر مواضع آمریکا در قبال مصدق

چرایی تغییر مواضع آمریکا در قبال مصدق

سه گام متفاوت آمریکا در برابر ملی شدن صنعت نفت ایران؛  برخورد آمریکا با داستان ملی شدن صنعت نفت ایران و به‌ویژه با مصدق از سه مرحله عبور ‌کرد. این برخورد در مرحله نخست، در ایران و جهان به حمایت از مصدق و آرمان‌های استقلال‌خواهان مردم ایران دربرابر انگلستان تعبیر شد، اما آیا می‌توان حمایت‌های آمریکا را ناشی از نگرش‌های خیرخواهانه و مردم‌سالارانه آمریکایی‌ها تلقی کرد و...

ادامه مطلب

زندگی و زمانه محمد مصدق

زندگی و زمانه محمد مصدق

1- آغاز زندگی وجوانی محمد مصدق در سال ۱۲۶۱ هجری شمسی در تهران[1] بدنیا آمد. پدرش میرزا هدایت‌الله آشتیانی معروف به «وزیر دفتر» از بزرگمردان دوره ناصری و مادرش ملک تاج خانم (نجم السلطنه) فرزند عبدالمجید میرزا فرمانفرما و نوه عباس میرزا ولیعهد قاجار و نایب‌السلطنه ایران بود. در سال ۱۲۷۸دائی مصدق (عبدالحسین میرزا فرمانفرما)درحالیکه محمد مصدق ۱۷ سال بیشتر نداشت با بقیه افراد فامیل مادری...

ادامه مطلب

فرمان نخست وزیری  فضل الله زاهدی

حکم سفید امضاء که بعدا متن آن نوشته شد

فرمان نخست وزیری فضل الله زاهدی

فرمان عزل دکتر مصدق و همچنین فرمان انتصاب سرلشکر فضل‌الله زاهدی هر دو مخدوش بود؛ زیرا فرامین ابتدا نوشته می‌شوند و سپس شاه امضا می‌کند. حال آنکه این دو فرمان روی سرکاغذهای سفید دربار که شاه به‌صورت «سفید مهر» امضا کرده بود، نوشته شده بود. هنگامی که ابتدا متن نوشته می‌شود، نویسنده با آسودگی خیال، تمام کلمات را - با فاصله مساوی از یکدیگر- می‌نویسد و در هرجا که متن تمام شد، شاه امضا...

ادامه مطلب

بعد از کودتای 28 مرداد چه کسانی دستگیر شدند؟

بازداشتی‌های کودتای 28 مرداد

بعد از کودتای 28 مرداد چه کسانی دستگیر شدند؟

محمدرضا پهلوی بعد از کودتای 28 مرداد جنگی‌تر و بدبین‌تر شده است. او همه‌روزه به تنهایی تصمیم می‌‌گیرد. بدین ‌ترتیب است که کمیسیون تصفیه‌ای برای برکنار کردن عده‌ای از مخالفانش تشکیل داده است بعد از کودتای 28 مرداد 1332، عوامل کودتا در راستای تحکیم قدرت خود، مبادرت به اقداماتی چون دستگیری اعضای جبهه ملی و برخی از مخالفان حکومت نمودند. در رأس دستگیرشدگان محمد مصدق، رهبر جبهه ملی، قرار...

ادامه مطلب

 بررسی لایحه امتیاز نفت به کنسرسیوم

بررسی لایحه امتیاز نفت به کنسرسیوم

ماجرای ملی شدن صنعت نفت در تاریخ معاصر ما به خودی خود نقطه اوج و نمادی از مجاهدت و استقامت ایرانیان محسوب می شود، اما نتیجه تاریخی آن چیزی جز تداوم سلطه استعمار بر منابع نفتی ایران نبود. تشکیل یک کنسرسیوم از غول های نفتی برای استخراج و فروش نفت، آخرین حکم دیوان دادگستری بین المللی لاهه برای حل مشکل نفت ایران بود! که اگرچه ظاهری خوش آب و رنگ داشت، ایران را در وابستگی کامل به غرب انداخت و متن آن...

ادامه مطلب

خنجری که حزب توده از پشت بر نهضت ملی نفت زد!

حزب توده و مسأله تجدید روابط سیاسی ایران و انگلستان پس از کودتای 28 مرداد 1332

خنجری که حزب توده از پشت بر نهضت ملی نفت زد!

: آمریکا و انگلیس از سالها قبل از کودتای 28 مرداد 1332 بر سر غارت منابع طبیعی ایران، خصوصا نفت، با هم رقابت داشتند. اما در کنار این رقابت همکاری نزدیکی نیز با یکدیگر داشتند. از اینرو پس از کودتای 28 مرداد، و با اینکه دولت زاهدی تحت تسلط کامل دولت آمریکا قرار داشت، آمریکایی‌ها با اصرار و فشار، زاهدی را مجبور ساختند تا راه را برای تجدید روابط سیاسی بین ایران و انگلستان که در دوران دولت دکتر مصدق و...

ادامه مطلب

روایت های مختلف از 28 مرداد 1332

روایت های مختلف از 28 مرداد 1332

کودتای ۲۸ مرداد را چه کسانی دامن زدند؟ مردم بودند یا مشتی الواط و اشرار؟ چرا مردم در مخالفت با این اقدام واکنشی نشان ندادند؟ روحانیت و دسته‌جات نزدیک به آن در ۲۸ مرداد چه نقشی داشت؟  روز بیست و هشتم مرداد بنا به گفته اغلب محققین و شاهدان عینی سر و صدا‌ها از بازار و جنوب شهر شروع شد. خیلی‌ها معتقدند که مردم عادی در میان این جمعیت برخاسته نبودند. عده‌ای الواط و اشرار بودند که در واقع مسبب...

ادامه مطلب

طریقه هدایت افکار عمومی به سوی یک کودتای نفتی

نقش رسانه‌های داخلی و خارجی و شکاف در جبهه ملی؛

طریقه هدایت افکار عمومی به سوی یک کودتای نفتی

توسط سازمان سیا آمریکا و ام آی 6 انگلیس

در کودتای 28 مرداد 1332 که با هدف دستیابی دوباره به منافع نفتی ایران رخ داد عوامل متعددی زمینه‌ساز بودند، اما در این میان نظر سفارت انگلیس در تهران بسیار تأثیرگذار بود. سفارت معتقد بود که برای این هدف باید از ابزار هدایت افکار عمومی استفاده کرد در تاریخ معاصر ایران، کودتای 28 مرداد 1332 را می‌توان تعبیر حکیم ابوالقاسم فردوسی دانست که «یکی داستان است پر آب چشم»؛ داستانی واقعی و تراژیک که با...

ادامه مطلب

نقش برادران رشیدیان در روز کودتا 28 مرداد

نقش برادران رشیدیان در روز کودتا 28 مرداد

برای پیاده کردن طرح کودتا ملاقاتی شبانه با شاه انجام می شود که این تماس فرمانده عملیات کودتا به وسیله رشیدیان از طریق ( ارنست پرون ) صورت گرفت . که کرمیت روز ولت ( پرون) را ه نام مستعار ( گل سرخ) معرفی کرده است . (همان ،ص 36) برادران رشیدیان نیز ملاقات هایی شخصی با شاه انجام داشتند که این ملاقاتها به خصوص در هفته و روزهای نزدیک کودتا انجام می شد و در آخرین ملاقاتی که این برادران با شاه در روز 27 مرداد 1332 زمان...

ادامه مطلب

رشت بین دو کودتا

رشت بین دو کودتا

در آخرین روزهای‌ مرداد‌ 1332‌ دو کودتا عـلیه دولت دکـتر مـحمد مصدق‌ (1261-1345 ش)انجام گرفت؛اولی در 25 مرداد‌،که با شکست روبرو شد و نتیجه‌ نبخشید و دومی در 28 مرداد،که دولتـ‌ مصدق را برانداخت و با‌ پیروزی‌ آن،فضل اللّه زاهدی، عامل کودتا،روی کار آمد و دولت نظامی تشکیل داد. بـه نوشته برخی ازنویسندگان،طـرح بـراندازی دولت مصدق،که به دولت ملی شهرت گرفته‌ بود، برنامه‌ای بود‌،که چند...

ادامه مطلب


1
2
3
4