«نخبهستیزی» در دوران پهلوی دوم
اینها با تحصیلکردهها مخالفند!
تاریخ سند: 19 مردادماه 1347
خیلی محرمانه
موضوع: ارسال نامه از پاریس
یک طغری پاکت از پاریس به آدرس تهران، نادری، کوچه نوبهار، مجله روشنفکر، جناب حسین مهری واصل، که اصل آن توزیع، فتوکپی آن به پیوست تقدیم میگردد.
نویسنده نامه مینویسد که:
هر دو روز یکبار خبر اعزام یک هیئت پنج نفری، ده نفری، سی نفری را میخواندم که راه افتادهاند و بوق و کرنا به راه انداختهاند که میروند تا با دانشجویان «مذاکره کنند و آنها را به هوس و رحم بیاورند و تشویق کنند تا به ایران بازگردند.» با آنها که بازمیگردند چه میکنید؟
سؤال بسیار بجایی است. هر دانشجوی مقیم فرانسه لااقل چند دوست و آشنا دارد که به ایران بازگشته است و از ماجراهایی که بر وی گذشته است به خوبی اطلاع دارد.
دوست عزیز فرق ایران و فرنگ درست همینجاست. در ایران کار خیلی دیر به دست میآید ولی وقتی به دست آمد دیگر احتیاجی به کارکردن نیست، سه ماه به سه ماه حقوق در انتظار آدم است، ولی در فرنگ به دست آوردن کار بسیار ساده است اما وقتی به دست آمد، آنجا حقیقتاً باید کار کرد و مفید بود تا کار را حفظ کرد. دانشجوی دیگری از ماجرای یکی از دوستان خود صحبت میکرد که بعد از گرفتن تخصص در یک رشته جالب به ایران بازگشته است و فقط به خاطر اینکه طبیعتاً زبان فرانسه هم بلد است به او پیشنهاد کردهاند تا در یکی از شهرهای خراسان زبان فرانسه تدریس کنند و وقتی او برای شکایت پیش مدیرکل کارگزینی وزراتخانه [میرود] جوابی که میشنود اینست: میدانم شما حق دارید، ولی چه کاری از دست من ساخته است؟! من فقط یک نفر هستم و آدمهای این دستگاه با هر تحصیلکرده و صاحبعنوان مخالفند[!]. دانشجو اضافه کرد شاید منظورش از مخالفت «حسود بودن» است.
شما را به خدا هیئت نفرستید:
دانشجوها عموماً از کار این هیئتها دلخور بودند و برگفته. نه نحوه کارشان درست است و نه به قولهایی که میدهند پایبند هستند و نه اصلاح روح دانشجویان را میشناسند. اعضای هیئتها عموماً فقط به بازی با اعداد علاقهمندند و میل دارند مقدار کمی کار خود را بالا ببرند و هرچه ممکن است بیشتر تعداد پرسشنامهها را زیاد کنند و در این کار به حدی مصر هستند و کارشان آنچنان تشریفاتی است که به روح و علاقه واقعی و طرز تفکر و موقعیت و امکانات زمانی و مکانی، مطلق بیاعتنا هستند.
و به هرحال و به عنوان نتیجه مقاله باید بگویم دانشجویان ما در فرانسه هنوز ایرانی و وطنپرست باقی ماندهاند و با اشتیاق تمام آماده بازگشت به ایران و شرکت در فعالیت برای نوسازی ایران هستند. آنها آب و خاک خودشان را دوست دارند و هر نوع قضاوت غلط درباره آنها واقعاً بیانصافی است. آنها روح انقلاب ایران[=انقلاب سفید] را به حدی احساس میکنند و آماده کار هستند و بدون شک آنها نیز به ایران بازخواهند گشت.
نظرات