فرقه دموکرات آذربایجان
جعفر پیشه وری و تعدادی از اعضای فرقه دموکرات آذربایجان
آذرماه 1325 عمر حکومت جمهوری آذربایجان که به پشتوانه شوروی تاسیس شده بود، این بار به خاطر عدم حمایت شوروی به پایان رسید. آیتالله محمد خالصیزاده که از علمای مبارز است در خاطرات خود، روایتی از نقش مهم مردم در این رخداد و سوارشدن حکومت پهلوی بر آن دارد. او در این بخش از خاطرات خود مینویسد: «حکومت ایران چند گردان ارتش را به آذربایجان اعزام کرد که پیشهوری و غلام یحیی، مؤسسان حکومت کمونیستی...
سید جعفرجوادزاده خلخالی مشهور به پیشه وری در سال 1272 ش در روستای زاویه خلخال به دنیا آمد. در سال 1905 م به همراه پدر و مادر به باکو رفت و در آن جا به تحصیل و کار پرداخت. در حوالی انقلاب روسیه (1917 م) به کمونیسم جلب شد. وی در سال 1918 در سن 25 سالگی، عضو کمیته مرکزی حزب عدالت و عضو دفتر روابط خارجی 5 نفره آن گردید. در سالهای 1919 ـ 1920 سردبیری روزنامه حریت را به عهده داشت. در اردیبهشت 1299 (مه 1920)...
اگر چه در ارائه تعریفی غیرایرانی از ایرانیان ترکزبان و به ویژه مردم آذربایجان، ترکها پیشقدم بودند و از سالهای آخر امپراتوری عثمانی مباحثی را در این زمینه مطرح کردند، ولی پیگیری همین مباحث از سوی دولت روسیه شوروی ـ به مباشرت مقامات باکو ـ برای پیشبرد سیاستهای منطقهای اتحاد شوروی در خلال سالهای پایان جنگ دوم جهانی باعث پدید آمدن نگرانیهایی در ترکیه شد. در این مقاله علل این...
در جنگ جهانی دوم، با توجه به شکست آلمان و ژاپن بهتدریج نظام جدیدی در حال شکلگیری بود که دو قطب شرق به رهبری شوروی و غرب به رهبری آمریکا را به عنوان دو رقیب در برابر یکدیگر قرار میداد. اولین جرقه این رقابت که بعدها به جنگ سرد معروف شد در ایران زده شد دهه 1320، از جهات بسیاری، دارای خصوصیات منحصر به فردی است که آن را به روشنی از سایر ادوار تاریخ معاصر متمایز میسازد. کشور ایران در این دهه...
«ای کاش جعفر آقا بار سوم هم قبول نمیکرد. روسها سرانجام از اعتقاد و اعتمادش به کشور شوروی سوءاستفاده کردند. او از کجا میدانست که عاقبت کار به کجا خواهد کشید.» این حرفهای معصومه خانم مصور رحمانی، همسر سیدجعفر جوادزاده خلخالی (پیشهوری) است که در دیار غربت و مهاجرت ناخواسته با درد و رنج برای افسران نظامی حزب توده ایران در باکو بیان میکرد. خانم رحمانی در خانهٔ خود در...
قراردادی که به حفظ تمامیت ارضی ایران منجر شد درگیری و کشمکش مهم و اصلی ایران در سالهای پس از جنگ جهانی دوم، با شوروی و بر سر تجزیه آذربایجان و مسئله نفت شمال بود. در این فضای بحرانی، با انعقاد قرارداد مشهور قوام ـ سادچیکف، نیروهای شوروی خاک ایران را ترک کردند؛ پرسش این است که این قرارداد چگونه باعث خروج نیروهای خارجی از کشور شد؟ جنگ جهانی دوم، در شهریورماه 1324ش پایان یافت، اما برای ایران،...
