انتخابات
: پس از عزل ابوالحسن بنی صدر از ریاست جمهوری، روزنامه جمهوری اسلامی در آخرین مصاحبه اختصاصی خود با آیت الله شهید بهشتی نظر ایشان را در مورد صفات و شرایط رئیس جمهور آینده جویا شده است. در اینجا متن این مصاحبه از نظرتان میگذرد: - مردم در این مرحله حساس و سرنوشتساز باید چه رئیس جمهوری را انتخاب کنند؟ * بسم الله الرحمن الرحیم نقش اساسی رئیس جمهور در جامعه این است که بتواند ارگانها...
حسین مکى، که از اعضاى حزب دموکرات قوامالسلطنه بوده، در آن روزها با ملیون ارتباط پیدا مىکند. او، نماینده مجلس شوراى ملّى بوده و با سخنرانى طولانىاى که [در مجلس] مىکند، دوره مجلس پانزدهم تمام مىشود. به همین جهت، قرارداد گس ـ گلشائیان به تصویب مجلس شوراى ملّى آن روز نمىرسد؛ مىماند براى دورة شانزدهم. چون شاه مىخواسته تقریبا به نوعى، یا فریبکارانه یا به علت اینکه...
علت اصلی پیدایش انقلاب مشروطیت در ایران، تأسیس عدالتخانهای بود که براساس قانون شریعت به اختلافات و مشکلات مردم رسیدگی کند علاوه بر حفاظت از منافع و حقوق آنان، از دیکتاتوری و بیقانونی در کشور نیز جلوگیری نماید. از این رو میتوان این نهاد مردمی را یکی از مهمترین نهادهای دموکراسی دانست. این روند تکاملی در نهایت منجر به تشکیل مجلس شورایی شد که با توجه به نقش و جایگاه آن، بنیاد نظام،...
انتخابات مجلس هفدهم از بسیاری جهات با سایر انتخابات یکسان نبود. اول آن که این انتخابات به هنگامی برگزار شد که ایران درگیر دست و پنجه نرم کردن با امپریالیسم انگلیس بود. دوم آن که این انتخابات توسط دولت دکتر مصدق به عمل آمد؛ یعنی تنها دولت ملی که در دوران پادشاهی محمدرضا پهلوی سرکار آمده بود. سوم آن که شرایط اجتماعی و سیاسی به گونه ای بود که بیش از هر زمان دیگر، چه نیروهای طرفدار دولت، چه مخالفان اعم از...
بر اساس اسناد منتشر نشده وزارت جنگ۱ بدون تردید مرحله مهم صعود رضاخان به منصب ریاست الوزرائی و البته به دنبال آن ایجاد بلوای جمهوری، تقلبات گسترده در انتخابات مجلس پنجم بود، به طوری که وقتی به اصطلاح این انتخابات انجام شد، معلوم گردید به جز تهران، قشون با انتخاباتی فرمایشی کسانی را روانه مجلس کرده است که موردنظر وزارت جنگ و شخص رضاخان بودهاند.3 این انتخابات راه را برای به دست گرفتن سهل و آسان...
مشارکت سیاسی یکی از شقوق و همبسته با مردم سالاری است. برای اینکه نظامی ویژگی مردم سالاری داشته باشد باید بزرگترین شمار مردم در صورت بندی قدرت و امور عمومی و سیاست مشارکت داشته باشند.1 مردم سالاری نیز در درون خود، مؤلفههایی چون حاکمیت قانون، خیر عمومی، برابری، حقوق فطری، اصالت فرد و احترام به حقوق اساسی انسانها را دارد. فقدان و کمرنگ بودن مشارکت در نهایت منجر به تداوم و تقویت حکومت غیرمردم...
آشنائی با انتخابات در عصر پهلوی دوم و شیوه برگزیده شدن نمایندگان و رؤسای مجلس، از جمله نکاتی است که ما را با گوشه هایی از آزادی های ادعائی رژیم شاه و سهمی که در این آزادی برای مردم در نظر گرفته بود آشنا می سازد. مقاله زیر به بررسی نحوه انتخاب رئیس و نمایندگان در یکی از ادوار مجلس شورای ملی و همچنین انتخاب اعضای کابینه دارد. آشنائی با انتخابات در عصر پهلوی دوم و شیوه برگزیده شدن نمایندگان و...
۱. میراث رضاخان هنگامی که رضاخان در٢٥ شهریور ١٣٢٠ توسط متفقین از سلطنت عزل شد، مجلس دوره دوازدهم شورای ملی واپسین ماه های حیات خود را سپری می کرد. مجلس این دوره از ١٣ آبان ١٣١٨ کار خود را آغاز کرده، تا ٩ آبان ١٣٢٠ (حدود ٤٥ روز پس از برکناری رضاخان از قدرت) فعالیت کرد. انتخابات دوره سیزدهم مجلس که در ٢٣ آبان ١٣٢٠ افتتاح شد، در همان دوران دیکتاتوری رضاشاه...
با استقرار نظام مشروطه و تأسیس خانه ملت، آرایش نیروهای سیاسی بُعد تازهای به خود گرفت و مجلس شورای ملی به منزله نهادی قانونی، جایگاه ویژهای در تعیین نظام سیاسی کشور یافت. این جایگاه پس از کودتای ۱۲۹۹ محل گرایش جریانهای سیاسی به دو سوی حاکمیت متمرکز یا مشروطه شد و در طول چهار دوره فعالیت، زمینه را برای استقرار قدرتی واحد فراهم آورد. دوره اول مجلس پس از یک سال و ۸ ماه فعالیت با گلوله توپ نیروی قزاق...
فیلیپ (کاردار وقت آمریکا در تهران) در گزارشی مورخ 2 ژوئن 1928، درباره انتخابات ایران مینویسد: احتراماً به اطلاع میرساند که تنها نکته قابلتوجه در اوضاع سیاسی کشور در ده روز گذشته تلاش کاملاً آشکار دولت برای کنترل نتایج انتخابات مجلس بوده است. این انتخابات در بیست و دوم ماه می در تهران آغاز شد و احتمالاً تا یک یا دو هفته دیگر ادامه خواهد داشت. میگویند که پیش از این فهرستی از...
یکی از بزرگ ترین تحولات سیاسی که پس از سقوط رضا شاه در شهریور 1320 در کشور رخ داد، شکلگیری دوباره ی احزاب سیاسی بود، که در کنار آن مطبوعات کشوری و محلی نیز جان تازه ای گرفتند. این احزاب سیاسی، علاوه برفعالیت در مرکز با تأسیس شعبههایی در شهرستان ها شروع به فعالیت کردند، از جمله می توان به حزب توده، حزب عدالت، حزب مردم، حزب اراده ملی و حزب دموکرات ایران قوام السلطنه کرد. در این گفتار...
بدون تردید مرحله مهم صعود رضاخان به منصب ریاست وزرائی و البته به دنبال آن ایجاد بلوای جمهوری، تقلبات گسترده در انتخابات مجلس پنجم بود، به طوری که وقتی به اصطلاح این انتخابات انجام شد، معلوم گردید به جز تهران، قشون با انتخاباتی فرمایشی کسانی را روانه مجلس کرده است که موردنظر وزارت جنگ و شخص رضاخان بودهاند.[3] این انتخابات راه را برای به دست گرفتن سهل و آسان ریاست وزرائی توسط...
نظامنامة انتخاب اعضاء و وظایف مجلس مؤسسان بدون فوت وقت اعلام شد. روزنامه ستاره ایران در شمارة مورخ 2 نوامبرش (1925) خواهان اقدام عاجل جهت خاتمة کار دولت موقت و استقرار رژیم جدید «پادشاهی انتخابی با پادشاهی آقای پهلوی» شد. اموری میافزاید: «ایران (3 نوامبر): نظامنامة ناظر بر انتخابات اعضا، تشکیل و کار مجلس مؤسسان برای تعیین شکل دائمی حکومت را منتشر میکند. این روزنامه همچنین...
1. میراث رضاخان هنگامی که رضاخان در 25 شهریور 1320 توسط متفقین از سلطنت عزل شد، مجلس دوره دوازدهم شورای ملی واپسین ماههای حیات خود را سپری میکرد. مجلس این دوره از 13 آبان 1318 کار خود را آغاز کرده، تا 9 آبان 1320 (حدود 45 روز پس از برکناری رضاخان از قدرت) فعالیت کرد. انتخابات دوره سیزدهم مجلس که در 23 آبان 1320 افتتاح شد، در همان دوران دیکتاتوری رضاشاه برگزار شده، تمام نمایندگانش توسط او دستچین شده...
نشریة اخبار رویترز «که در تهران پس از بررسی و سانسور سفارت انگلیس منتشر میشود» در 19 سپتامبر 1919 متن کامل نطق ضیافت لرد کرزن و پاسخ نصرتالدوله فیروز به وی را چاپ کرد. کالدول اضافه میکند: «سفارت انگلستان در تهران امیدوار است انتشار این نطق، از حس تنفر و دشمنی شدید مردم با قرارداد بکاهد.» کالدول سپس بلافاصله میگوید: «در این رابطه سفارت [آمریکا در...
صعود و نزول آراء در انتخابات دوره شانزدهم تهران/1328
یکی از اساسیترین و مورد توجهترین ارکان حقوق اساسی، مساله شیوه انتخابات و سازمان آنست. انتخابات سهم مردم را در حاکمیت تعیین و محقق میسازد و به ویژه در نظامهای سیاسی دمکراتیک یا مردمسالار، در راس همه امور قرارمیگیرد. شاید بتوان گفت که اهمیت و اعتبار امر انتخابات در نظامهای سیاسی مردمسالار، یک وجه دیگر هم دارد و آن اینکه چنان مشروعیتی به سازمان، محتوا و رفتار سیاسی جامعه میبخشد...
دستور رضاخان برای اعمال نفوذ امرای قشون در امر انتخابات شامل همه مناطق میشد و از خلال اسناد چنین برمیآید که افرادی که میباید از هر منطقه به مجلس راه یابند قبلاً تعیین شده و اقدامات لازم برای راهیابی آنها به عنوان نماینده مردم صورت میگرفت. در سندی که با طبقهبندی محرمانه، از سوی رئیس ارکان حرب کل قشون به امیرلشکر غرب فرستاده میشود با صراحت بیان میشود که قرار است...
در دوره چهارم مجلس شورای ملی، گزارشی از شهرستان آباده به وزارت داخله رسید مبنی بر اینکه «حدود دویست نفر از اهالی صفاده به آباده آمده و در تلگرافخانه این شهر متحصن شده اند. متحصنین از انجمن نظار انتخابات دوره چهارم مجلس شورای ملی به دلیل ندادن تعرفه به آنان، شکایت داشتند.» به دنبال شکایاتی که از سوء جریان انتخابات آباده به تهران ارسال شده بود، وزارت داخله به ایالت فارس دستور داد، انتخابات آن...
