نگاه دیگران
پس از آنکه در بهمن 1303 مجلس شورای ملی مقام فرماندهی کلقوا را از احمدشاه سلب و به سردار سپه تفویض کرد. در آبان 1304 نیز سلسله قاجاریه با فشار رضاخان و طی مصوبهای منقرض شد و انگلستان و سپس شوروی بلافاصله حکومت موقت رضاخان را به رسمیت شناختند. روسها حتی بهمنظور ابراز دوستی خود به رضاخان، نمایندگی خود در تهران را به «سفارت کبری» ارتقاء دادند چهارم اردیبهشت سالروز تاجگذاری رضاخان پهلوی...
طبق سنت دیرین ایل بختیاری، همه افراد ذکور خوانین در صورت دارا بودن شایستگی میتوانستند به عنوان خان ایل، قدرت را در دست گیرند. اما در خلال حاکمیت طولانی حسینقلیخان ایلخانی که قریب سی سال (1882-1854م/ 1299-1274ق) به طول انجامید، این سنت قدیمی منسوخ شد و تنها افراد خانواده و برادران حسینقلیخان میتوانستند از این عنوان استفاده کنند. بنابراین پس از قتل ایلخانی در سال 1882م/ 1299ق در اصفهان، بین...
کشمکشهای موجود بین دو طرف (خوانین و سندیکا و مأموران سیاسی انگلیسی) باعث شد تا بیست نفر از افراد هنگ نیزهدار بنگال به فرماندهی ستوان آرنولد ویلسون به عنوان حافظ کنسولگری انگلیس در اهواز، و در واقع برای ایجاد آرامش و امنیت به مسجدسلیمان و منطقه اکتشاف نفت فرستاده شوند. این امر نشان میداد که روابط بین سندیکای نفت و خوانین دوستانه نبوده و با این اقدام گام دیگری در دخالت روزافزون...
جنگ جهانى اول در ژوئیه سال 1914/ شعبان1332ق آغاز شد. دولت ایران چهار ماه بعد در برابر متفقین و متحدین اعلام بیطرفى کرد. وضعیت سرزمین بختیارى با شروع جنگ پیچیدهتر از قبل شد؛ زیرا عوامل متعددى در پیچیدگى اوضاع نقش داشتند. برخى از این عوامل درونى و برخى دیگر جزو عوامل خارجى به حساب مىآیند. مهمترین عوامل داخلى مؤثر بر اوضاع سرزمین بختیارى عبارت بودند از: 1. اختلاف بین طوایف...
سالهای اولیه سده بیستم، سالهای تحول در روابط دول اروپایی و تشکیل قطببندیهای جدید سیاسی بود. از آغازین سالهای شروع سده بیستم، دولت ایران امتیاز نفت را به تبعهای انگلیسی به نام ویلیام ناکس دارسی واگذار کرد که منشأ تحولات و کشمکشهای بسیار مؤثری بر تحولات داخلی، منطقهای و بینالمللی شد. شاید هیچ امتیاز دیگری را نتوان یافت که به اندازه امتیاز نفت دارسی در تحولات تاریخ...
پس از کشف نفت در مسجدسلیمان، جنب و جوش تازهای مناطق نفتی را فرا گرفت و سرمایهگذاران انگلیسی، از جمله دارسی و شرکا و شرکت نفت برمه درصدد برآمدند تا تولید، پالایش، انتقال و حمل نفت را مدیریت کنند. این اقدام به امکانات و برنامهریزی گستردهای احتیاج داشت و به همین دلیل دارسی کوشید تا برای فراهم کردن زمینه حمل و پالایش نفت با شیخ خزعل ــ شیخ محمره و از رؤسای ایلات عرب کعب ــ وارد مذاکره و...
نمیدانیم اگر نیاز غرب به نفت نبود، این ماده سوختی حیاتی یا به تعبیری طلای سیاه، در این سرزمین چه سرنوشتی مییافت؟ حقیقت آن است که واگذاری امتیاز نفت در ایران و کشورهای نفتخیز منطقه و سپس کشف نفت و سرازیر شدن درآمدهای حاصله از آن، راه و مسیری متفاوت از غرب را آغاز و طی کرد. در این سوی دنیا و ایران، درآمد نفت به منبعی جهت تأمین مخارج و رفع کمبودهای مالی دربار ناتوان قاجار و دربار فاسد پهلوی...
در دهم شعبان سال 1339ق قراردادی مبنای عمل شرکت نفت و خوانین بختیاری قرار گرفت. رئوس این قرارداد عبارتند از: ماده اول: هرگاه کمپانی زمینی را برای توسعه اداره لازم داشته باشد، به قیمت هر جریب قابل ذرع دیمی واقع در خاک گرمسیر بختیاری، به استثنای محوطه مال امیر [مالمیر]، گتوند، بهآببید ولایی و کلیه قطعات املاک آبی از قرار جریبی ده تومان و آنچه زمین غیرقابل زرع است به استثناء نقاط ذکر شده،...
ظهر روز دوشنبه، سوم اردبیهشت 1358 سرلشکر محمدولی قرنی که عنوان اولین ریاست ستاد کل ارتش جمهوری اسلامی ایران را داشت، ترور شد و به شهادت رسید. به فاصله اندکی، گروهک فرقان طی اعلامیهای، مسئولیت این ترور را برعهده گرفت. گروهک فرقان دلایل مختلفی را برای توجیه اقدام خود برشمرد. در اعلامیهای که از سوی این گروه صادر شد، دلایل ترور اینگونه برشمرده شد: «سرسپردگی به امپریالیزم آمریکا و کوشش در...
گروه فرقان به رهبری اکبر گودرزی، پیش از انقلاب فعالیت خود را شروع کرد و در همان زمان نیز وارد فاز تهدید حذف فیزیکی منتقدان خود شد. برای تحلیل و رفتارشناسی این گروه، در گام نخست، شناخت گودرزی اهمیت زیادی دارد. سیدمحسن موسویزاده جزایری گروه فرقان برای بسیاری از افراد یادآور شهادت مرتضی مطهری، از رهبران فکری انقلاب اسلامی، است. همین مسئله باعث شده است مقالات و...
رخدادِ کودتای ۲۸ مرداد و بازگشت پیروزمندانه محمدرضا پهلوی به قدرت، با اتکا به وفاداریِ ارتش، زمینه را برای افزایش نقش و مداخله نظامیان در سیاست ایران فراهم کرد. با وجود این، شاه بهموازات گسترش قدرت ارتش شیوههای نظارت بر آن را شدیدتر کرد که «رکن۲» ستاد ارتش به فرماندهی سرلشکر ولیالله قرنی نمود بارز آن بود. با کشف طرح قرنی برای دست زدن به یک کودتا، بیم و اندرزهای شاه به واقعیت...
سخن از شهید نامداری است که به رغم آوازه بسیار، زندگی پرفراز ونشیب او،کمتر موضوع پژوهشِِ اهل تحقیق گشته و از همین روی، یکی از سرفصلهای مغفول تاریخی به شمار میرود. ما در بخش دیگری از پرونده شهید سپهبد محمدولی قرنی،گفت وشنود با زنده یاد مهندس محمدرضا قرنی را به شما تقدیم میکنیم که طی آن، به برخی زوایای رفتار فردی و اجتماعی پدر نورتابانده است.امید آنکه مقبول افتد. ...
روایتی که هماینک پیش روی شماست، از زبان یکی از دوستان و همراهان قدیمی سپهبد شهید محمدولی قرنی روایت میشود. تیمسار محمدهادی شادمهر از دوران دستگیری قرنی در دهه 1330 وکیل مدافع او در دادگاه نظامی بود و پس از پیروزی انقلاب نیز، در راستای حفظ و تقویت ارتش با وی به همکاری پرداخت. خاطرات او از آن شهید سرشار از نکات بکر و شنیدنی است. در ابتدا مختصری درباره محل تولد...
محمد مهدی عبد خدایی از اعضای جمعیت فداییان اسلام در طول مدت 8 ساله زندان خود در دهه 30 ،شهید سپهبدمحمدولی قرنی را در دو دوره متفاوت دیده است.یک بار در آغاز این دوره و درپی دستگیری اول و بار دیگر در پایان آن و پس از دستگیری دوم. خاطرات او از گفت وگوهایش با آن شهید در زندان نیز شنیدنی است و می تواند روایتی ناب از تلاش وی برای انجام دو کودتا تلقی شود. عبد خدایی در این گفت وشنود، شمه ای از خاطرات این دو دوره...
این مقاله به مناسبت جشن سالگرد شروع به کار رادیو نگاهی دارد به اولینها در رادیو؛ بر این اساس اولین گویندگان مرد، زن، سخنران مذهبی، نویسنده، ترانهسرا و... در رادیو، در این گزارش معرفی میشوند. اولین افراد از میان فرهنگیان و هنرمندان شایسته و با ذوق انتخاب و از سایر وزارتخانهها به اداره کل انتشارات و تبلیغات منتقل شدند. استاد محمد...
کاش آن نوارها موجود بود بهروز رضوی از صداهای ماندگار رادیو از ورودش به این رسانه و بداهههایی که هنگام ضبط نماز جمعه آیتالله طالقانی میگفته و چند برنامهای که مسعود کیمیایی از نمازهای جمعه ضبط کرده است، سخن گفت. خبرگزاری مهر - گروه فرهنگ و هنر: بهروز رضوی گوینده رادیو و تلویزیون و بازیگر همکاری خود با رادیو را به عنوان گوینده در سال 1347 به دعوت زندهیاد شاهرخ نادری آغاز کرد. روای...
سال 1301 شمسی مجله «تحفهالادبا» به مدیریت بنانزاده و ادیبالممالک مقالهای با عنوان «عصر تلفن بیسیم» به چاپ رساند، که این مقاله برای خوانندگان آن روز، بسیار عجیب بوده است. سپس دو سال بعد، در شماره هفتم مجله «ایرانشهر»، چاپ برلین یک محصل دارالفنون به نام فرهاد، در مقالهای تحت عنوان «تلفن بیسیم» رادیو را به خوبی معرفی کرد؛ این در حالی بود که مردم ایران در آن...
ظاهرا شما قبل از تشکیل گروه فرقان، اکبر گودرزی را میشناختید. چگونه با او آشنا شدید و از بدو آشنائی، چه ویژگیهائی را در شخصیت او برجستهتر دیدید؟ آیا از همان آغاز میشد فهمید که سرانجام گرایشات فکری و عملی او به چنین نقطهای ختم میشود؟ بسماللهالرحمنالرحیم. کار ارزشمندی را انجام میدهید، چون در انقلابی که رهبر آن امام خمینی و روحانیت مدیر...
انقلاب اسلامی ایران در سالهای نخستین استقرار، وجود گروههای فکری و عقیدتی بسیاری را تجربه کرده است و شاید بتوان مذهبی بودن را یکی از نقاط اشتراک آنها دانست. فرقان یکی از این گروهها بود که پس از پیروزی انقلاب اسلامی، فعالیت خود را علنی کرد. گروه فرقان یکی از گروههای فکری – سیاسی بود که اواخر سال ۱۳۵۵ به رهبری روحانی جوانی به نام اکبر گودرزی در برخی مساجد تهران از جمله مسجد الهادی...
گروه فرقان که از حدود سال 1355 پا به صحنه گذارد، در سال 1358 با ترورهای خویش، خسارات جبرانناپذیری را به ملت ایران وارد آورد. پیرامون این گروه هنوز سوالات متعددی وجود دارد که اهداف، خاستگاه و آبشخور فکری، منابع مالی و نحوه عضوگیری در فرقان ازجمله مواردی است که در گفتگو با آقای سیدعباس صالحی مورد بررسی قرار گرفته است: ــ جایگاه، اهداف و فعالیتهای گروه فرقان چه بود؟ صالحی: بسم الله الرحمن...
