نگاه دیگران
خوانش چگواراییستی از مارکسیسم هرچند رخداد سیاهکل به اعتباری برآیند جدال شرق و غرب در عرصه جهانی دو قطبی بود؛ جهانی درگیر جنگ سرد اما نباید از خاطر دور داشت که این واقعه در دل خود خطرخیزی مبارزات مسالمت آمیز و تحمیل خطر به رژیم استبدادی را به زیر سوال می برد و یادآور زبان نفهمی استبداد شاهنشاهی بود که هیچ گونه سلامت گفتمانی را بر نمی تافت. تقریبا همه کسانی که دستی از دور بر آتش تاریخ معاصر ایران...
آمار کتابهای منتشر شده در ایران از 274 عنوان در سال 1357 به 52 هزار و 798 عنوان در سال 1385 رسید این ارقام 19 هزار درصد رشد را نشان میدهد. نشر کتاب در سه دهه اخیر بعد از پیروزی انقلاب نسبت به قبل از آن رشد و افزایش قابل ملاحظهای داشته است. این رشد در واقع بازتاب افزایش چند برابری تعداد ناشران از یک سو و افزایش مراکز آموزش عالی از سوی دیگر است. طبق آمار موجود تا قبل از انقلاب تعداد ناشران ایران در تهران...
جیمز لایف در کتاب شکنجه در جهان مینویسد: «در سمینارهایی که سازمان CIA برای اعضای ساواک ترتیب میداد جدیدترین و مؤثرترین شیوههای شکنجه را آموزش میداد. تعدادی از دستگاههای مورد استفاده برای شکنجه نیز جزء دستگاههای فنی بود که CIA در اختیار ساواک ایران گذاشت. متدهای شکنجه نازیها در اثنای جنگ دوم جهانی، مؤثرترین روشهای شکنجهای بود که در سمینارها تعلیم داده میشد». تهرانی...
قانون تشکیل سازمان اطلاعات و امنیت کشور (ساواک) در اسفند 1335 به تصویب مجلسین شورای ملی و سنا و سپس به اعضای شاه رسید. بر اساس ماده اول قانون مذکور، هدف از تأسیس ساواک، حفاظت از امنیت کشور و جلوگیری از هر گونه توطئه علیه مصالح عمومی کشور، بود. کودتای 28 مرداد 32 ، تأثیرات زیادی در اوضاع سیاسی و امنیتی ایران بر جای گذاشت که از جمله آنها می توان به ارائه تعریف جدیدی از " امنیت " ، " اطلاعات " و "...
آزادسازی خرمشهر در سوم خرداد 61، یکی از مهمترین وقایع در تاریخ انقلاب و جنگ تحمیلی است. عملیات فتح خرمشهر، به دلیل اهمیت آن از نظر نظامی و سیاسی به مطالعۀ فراوان نیاز دارد که در این مقاله، به اختصار بدان میپردازیم. این عملیات با نام «بیت المقدس» طی 4 مرحله انجام شد و 25 روز به طول انجامید. رمز عملیات، ذکر مقدس «یا علی بن ابیطالب (ع)» بود و در ساعت 30 دقیقۀ بامداد 10/2/61 آغاز شد. غرب...
: پس از فتوحات عظیم ایران در عملیات «الی بیت المقدس» و آزادسازی بخشهای زیادی از مناطق اشغال شده از جمله شهر خرمشهر، توازن جنگ ایران و عراق به شکل حیرتانگیزی، به نفع جمهوری اسلامی برهم خورد. به دنبال این موفقیت بزرگ و عقبنشینی مفتضحانه ارتش عراق از مناطق اشغال شده، مطبوعات و رسانههای گروهی منطقه و جهان با انتشار مقاله، گزارش و تحلیل به پیامدهای پیروزیهای بزرگ ایران در این...
مصاحبه کننده : افسانه صادقی : ﺳﺮﻫﻨﮓ ﺟﺎﻧﺒﺎﺯ «ﻋﻠﯽ ﻗﻤﺮﯼ» ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎﺯﻣﺎﻧﺪﻩ 19 ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺍﻓﺴﺮﺍﻥ ﮔﺮﺩﺍﻥ ﺩﮊ ﺧﺮﻣﺸﻬﺮ ﺍﺳﺖ، ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻏﺎﺯ ﺗﻬﺎﺟﻢ صدام ﻋﻠﯿﻪ ﮐﺸﻮﺭﻣﺎﻥ، ﺑﻪﻋﻨﻮﺍﻥ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻩ دژ خرمشهر ﺩﺭ ﮐﻨﺎﺭ دیگر همرزمان، ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺑﻪ ﺩﻓﺎﻉ ﺍﺯ ﺣﺮﯾﻢ ﮐﺸﻮﺭ ﺑﻮﺩ؛ ﮔﺮﺩﺍﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﻃﺒﻖ ﻗﺎﻋﺪﻩ ﻧﻈﺎﻣﯽ ﻇﺮﻑ 48 ﺳﺎﻋﺖ ﺑﺎ ﯾﮏ ﮔﺮﺩﺍﻥ...
فاطمه ناهیدی اولین زن اسیر ایرانی در خرمشهر گفت: عراقیها معتقد بودند که دستگیریام مثل به تله انداختن شاه ماهی است چون اولین زن اسیر بودم. سربازان عراقی از خوشحالی گرفتن یک زن به عنوان اسیر، ۱۰ دقیقه پایکوبی کردند. در ابتدای این برنامه فاطمه ناهیدی کارشناس مامایی و فرزند اول خانواده گفت: دوران کودکی چندسالی در تهران بودم و دوبرادر داشتم و 5 خواهر بودیم و پدرم فرهنگی بود. ادامه تحصیلم...
منابع تاریخی و سفرنامههای بسیاری به خرمشهر کردهاند و مطالبی را در وصف و معرفی این دیار و تعلق آن به ایران آوردهاند. «فتوحالبلدان» بلاذری، «احسن التقاسیم فی معرفه الاقالیم» مقدسی و «المسالک و الممالک» اصطخری، قدیمیترین منابعی هستند که به خرمشهر کردهاند. در این گزارش ضمن معرفی میراث فرهنگی خرمشهر، نمونههایی از اشارات مورخان و سیاحان را به این...
شاید کودکان امروز خرمشهر دقیقاً ندانند که این شهر از سجده معراج چه کسانی خونینشهر شد، ولی این حقیقت انکارناپذیر بر تارک افتخارات سپاه اسلام حک شد که سرداران و رزمندگان دلاور اصفهانی نخستین سجده کنندگان بر خاک غریبی بودند که بیش از 500 روز طعم قساوت خودکامه استکبار را در انعکاس بوقهای پوشالی غرب و شرق در جنگ نابرابر دهها ارتش استعماری با انقلاب حسینی خمینی چشیده بود. کجایی حاج احمد...
شهید سپهبد «علی صیاد شیرازی» در سال ۱۳۷۲ با حضور در مسجد کوی دانشگاه تهران، طی یک سخنرانی به شرح عملیات افتخارآفرین «بیت المقدس» یا آزادسازی خرمشهر، پرداخت. عملیات «بیت المقدس» که بعدها به نام «فتح خرمشهر» معروف شد، کمر رژیم بعث عراق را درهم شکست و مناسبات بین المللی را به نفع ایران در جهان تغییر داد، رزمندگان اسلام جانی تازه یافتند و حاصل رشادتهای خود را به چشم دیدند. درود بر...
با برکناری قوامالسلطنه از مسند صدارت مقارن 1321 ش، شاه جوان محمدرضا پهلوی در پی یافتن نخستوزیری برآمد تا بتواند او را به عنوان پادشاهی که تا حدی قدرت و حکومت را در دست دارد بپذیرد. بدیهی بود که در آن زمان پس از اشغال ایران و فروپاشی دیکتاتوری رضاشاه، رجال فرهیخته و دانشمند در پی برقراری دموکراسی بودند که سالیان سال در طول حکومت و دیکتاتوری نظامی از آنها دریغ شده بود. بدین ترتیب کلیه توجهات...
پرویز ناتلخانلری ادیب و سیاستمدار، از سال ۱۳۲۲ تا ۱۳۵۷ مجله «سخن» را منتشر کرد. خاطرات او از سانسور رژیم شاهنشاهی و دامهایی که برای او چیده میشد، موضوع این بخش از خاطرات اوست که در مجله بخارا، سال پانزدهم، شماره ۹۴، مرداد و شهریور ۹۲ به چاپ رسیده است: «در چند ساله اخیر سلطنت محمدرضا شاه کار سانسور چنانکه طبیعی است روز به روز بالا میگرفت و ساواک کم کم به صورت قدرت مطلق...
یکی از مباحث مهم در تاریخ معاصر ایران، موضوع نفوذ است. قدرتهای سلطه در طول دو سدهی گذشته تلاش داشتند تا با نفوذ در عرصههای سیاسی- فرهنگی، باورها و ارزشهای جامعه ایرانی را مورد آماج و تهدید قرار دهند تا زمینه تسلط بر کشور را مهیا سازند. از اینرو ایران در مقطعی از تاریخ به دلیل ناکارآمدی حکومت قاجار تحت استعمار مستقیم و غیر مستقیم انگلیس درآمد. انگلیس نیز در این مسیر و در راستای...
به حق انتخابات را می توان آینه تجلی حضور و مشارکت ملت در تعیین سرنوشت خویش نامید که در آن، فرهنگ و رشد خود را به نمایش می گذارند. این حضور و مشارکت نشانگر دو چیز است: تدبیر و توصیف. تدبیر سخن از عقل است و توصیف سخن از عشق و وصف حال. عشق به ایران و آرمان های مقدس انقلاب اسلامی و شهدا. بر این اساس انتخابات، انتخاب عقل و عشق برای ماندگاری، در جهان پر از بحران و آشوب، و تلاش برای ساختن فردای بهتر. ساختنی که...
پس از پیروزی انقلاب و از هم گسیختن وحدتی که علیه شاه بین نیروهای سیاسی با گرایشهای مختلف شکل گرفته بود، آیتالله آل شبیر خاقانی بتدریج از نیروهای مذهبی فاصله گرفت و به جریان قومی نزدیک شد. این امر به نوبه خود شکاف میان دو جریان قومی و مذهبی را عمیق کرد و موجب بروز جنگ داخلی کوتاه مدتی در خرمشهر در ماههای خرداد و تیر 1358 شد. هرچند این جنگ مهار شد، اما رژیم عراق که برای آغاز جنگ با...
اشغال و آزادی خرمشهریکی ازفصول افتخارآمیز جنگ تحمیلی است هرچند چگونگی اشغال آن نیزبه تنهایی، خود فصلی بیادماندنی ازاین جنگ محسوب میشود . قبل ازهرچیز باید یادآوری کرد که این اولین بارنبوده که خرمشهر اشغال میشد درسال 1254 هجری قمری ، عثمانی ها خرمشهر را اشغال کردند که بیش ازسه سال این وضعیت به طول انجامید وسرانجام باپیمان ارزنه الروم که درآن دورقیب بزرگ آنرمان ،روس وانگلیس ،دخالت داشتند ،...
نمودار تشکیلاتی کمیته مشترک شامل سه واحد اطلاعاتی، اجرائی و پشتیبانی با ۳۷۵ پست سازمانی دائم و ۱۸۸ پست موقت بود. کمیته، محل استقرار مجربترین و خشنترین شکنجهگران رژیم شاه بود. روز چهارم بهمن ۱۳۵۰ به دستور محمدرضا شاه پهلوی، مجموعهای تحت عنوان «کمیته مشترک ضد خرابکاری » در محل زندان موقت اطلاعات شهربانی تشکیل شد. تشکیل این کمیته گامی در جهت هماهنگی میان عملکرد همه ادارات و...
در دوران سلطنت 57 ساله رژیم پهلوی، حقوق شهروندی هرگز رعایت نمیشد و مردم از هیچگونه جایگاهی در نظام سیاسی و اجتماعی کشور برخوردار نبودند. صرفاً واژه "مردم" به کار برده میشد در حالی که به لحاظ حقوق طبیعی، ملت ایران مترادف با "رعیت" بودند و فراتر از آن حق و حقوقی برای آنان در نظر گرفته نمیشد. و حتی اگر در سخنرانیهای مقامات رژیم پهلوی هم از مردم و دامنه اختیارات آنها صحبت به میان...
بحث نظارت بر انتخابات از جمله مباحثی است که در چند سال اخیر به طور جدی در محافل سیاسی و مطبوعاتی جامعة ما مطرح گردیده و اشکالات حقوقی و سیاسی بسیاری نیز بر آن گرفته شده است، گرچه نقطة اوج این بحث، انتخابات خبرگان رهبری در سال 1377 بود لکن در سال جدید نیز که انتخابات ریاستجمهوری را در پیش رو داریم، این بحث، بار دیگر مطرح گردیده است. ما در این نوشتار برآنیم تا درحد امکان در خصوص مفهوم نظارت و انواع آن،...
