مقالات
پاییز 1322 در حالی که دوسال از روی کارآمدن محمدرضا شاه میگذشت، دفتر خدمات راهبردی آمریکا-سازمان اطلاعاتی وقت آمریکا که بعدا به سیا تبدیل شد- گزارشی با عنوان «زندگی شاه: یک زندگینامهی مختصر» تهیه کرد که در آن به ابعاد مختلف زندگی او شده بود. بخشی از این گزارش به زندگی خانوادگی او اختصاص داشت و در آن به روابط خارج از عرف محمدرضا پرداخته بود. این بخش از گزارش به نقل از کتاب«شهریور...
: به مناسبت سالگرد درگذشت محمد مهرآئین یار صدیق امام و انقلاب که بامداد روز دوشنبه هشتم بهمن ماه 1397 جان به جان آفرین تسلیم کرد، مقاله ای درباره زندگی و خدمات او که در فصلنامه مطالعات تاریخی منتشر شد، در اینجا باردیگر بازنشر می شود: ******** محمد مهرآیین به سال 1318 در شهرستان محلات متولد شد.در کـودکی به همراه خانواده به تهران مهاجرت کرد که این مهاجرت سرآغاز زندگی جـدیدی...
واکنش امام خمینی به بسته شدن فرودگاه های ایران با اوجگیری اخبار مربوط به بازگشت امام خمینی به وطن، شاپور بختیار با هدف به عقب انداختن این سفر، دستور داد تمامی فرودگاههای ایران به مدت سه روز بسته شوند. آقای بهبودی در کتاب خود ال لام خمینی واکنش امام خمینی را اینچنین شرح می دهد: «صبح روز پنجم بهمن حدود دویست خبرنگار و عکاس در کنار محل اقامت امام خمینی چشم انتظار بودند که رهبر...
ساعت 23:45 دوشنبه شب پنجم بهمن ماه 1360، یک گروه مسلح ضد انقلاب که نام خود را«سربداران جنگل» نهاده بودند با پوشش لباس های نظامی حملاتی را به شهر آمل در استان مازندران انجام داده و قصد تسخیر آن را داشتند. این گروه که متعاقب برکناری بنی صدر و با حمایت سازمان مجاهدین خلق شکل گرفته بودند از اواخر شهریور 1360 اعضای خود را از سراسر کشور به جنگل فراخوانده و در پایگاهی در حوالی «منگل دره» در 20 کیلومتری...
: در مقاله پیش رو نویسنده بر اساس اسناد برجای مانده از بازجویی خانم مریم اعتمادی همسر مجید رهنما وزیر علوم در کابینه هویدا، ارتباط پنهانی مجیدرهنما و همسرش را با کا.گ.ب. بررسی کرده است. براساس یافته های سند پژوهشی آقای توسلی، مجید رهنما از زمانی که در آذر سال 1329به عنوان دبیر سوم سفارت ایران در شوروی راهی مسکو شد؛ به عنوان منبع، همکاری خود را با کا.گ.ب. آغازکرده است. درصورتی که در همه این...
با توجه به عمق و گستردگی دامنه ی انقلاب اسلامی ایران و تنوّع علل و عوامل سقوط و رژیم پهلوی و وقوع انقلاب(1)، و با عنایت به اینکه این عوامل از وجوه مختلف و متعدّد قابل بحث و پی گیری است، در این مقاله عمدتاً به وجه وابستگی رژیم به خارج در ابعاد سیاسی، نظامی، امنیتی، اقتصادی و فرهنگی خواهیم پرداخت و به مقوله هایی چون فساد و استبداد و غیره به صورتی کوتاه و بسیار گذرا خواهیم کرد. ...
: نظام دوقطبی حاکم بر ساختار بین المللی در دو دهه 1960 و 1970م، کشورهای جهان سوم را در میان سردمداران دو بلوک شرق و غرب تقسیم کرده آرایش ژئوپلتیکی خاصی برای جهان ترسیم کرده بودند که کشورها فقط در چهارچوب استراتژی و منافع تعریف شده یکی از دو ابرقدرت در برابر ابرقدرت دیگر معنا و هویت پیدا می کردند. در چنین وضعیتی، ایران در دوره ی پهلوی دوم عنوان ژاندارم غرب در منطقه را کسب کرد و یکی از حکومتهایی بود...
..... پس از اعلام خبر خروج شاه از ایـران در اخـبار ساعت 14 رادیو سراسری،کشور غرق در شـادی و هیجان شد. عباس قـرهباغی دربـاره چگونگی خروج شاه از کشو در خـاطرات خـود مینویسد؛باتوجه به تصمیم شاه در جلسه شورای سلطنت،قرار بود شاه روز چهارشنبه 27 دی 1357 از کـشور خـارج شود اما غروب روز دوشنبه 25 دی کـه خـبر رأی اعـتماد مجلس سنا بـه دولت بـختیار در روزنامهها منتشر شد،طـولی نـکشید که سپهبد...
سرنوشت نظام سیاسی ایران پس از انقلاب مشروطه با پریشانیهای بسیاری رقم خورد و در فاصله کوتاهی به تغییر خاندان سلطنت و برقراری حکومت استبداد پهلوی انجامید. مردم ایران هنوز طعم حکومت مشروطه را نچشیده بودند که ناخواسته درگیر مشکلات و عوارض جنگ جهانی شدند. فقر عمومی، ناامنی گسترده، مداخلات بیگانگان، تهدید استقلال و تمامیت ارضی کشور، اختلاف و دودستگی نخبگان سیاسی، تحولات جهانی و زمینههای نابسامانی...
خروج شاه از کشور در 26 دى 1357 واقعه ای بسیار مهم در روند پیروزی انقلاب اسلامی بود. در پی این واقعه تظاهرات سراسرى مردم ، کشور را به شادى مبدل ساخت . این خروج با سایر موارد تفاوت داشت . شاه در 37 سال سلطنت خود صدها بار از کشور خارج شده بود ، ولى در تمام موارد بازگشتش مسلم بود. اما وی در این مورد تحت فشار ملتی که از او و خاندانش و حکومتش متنفر بود مى رفت . نفرت از پهلوی و سلطنت در جامعه بسیار...
در سال ۶۷ بعد از یک سلسله شکست در جبهه های نبرد که منجر به سقوط فاو در ۲۸ فروردین، شلمچه در ۴ خرداد، ماووت در ۲۴ خرداد و جزایر مجنون، کوشک و جفیر در ۴ تیر شد از گوشه و کنار زمزمه هایی مبنی بر محاکمه و عزل مقصرین این شکستها در سطح جامعه و بین سیاسیون مطرح میگردید. چنین برخوردی میتوانست منجر به تضعیف رزمندگان در شرایطی که نیاز به تقویت روحیه دارند شود و احتمال اینکه نیروهای دشمن و...
با ترور شهید سپهبد قاسم سلیمانی فرمانده سپاه قدس توسط آمریکا، برگی دیگر بر کتاب خباثتها و جنایتهای آمریکایی در رابطه با ایران ورق خورد. اقدامی تروریستی و بدور از هرگونه عرف بین المللی و حتی نظامی که بیانگر اثر ویژه آن شهید سرافراز در منطقه و قدرت منطقه ای چشمگیر ایران است. شاید بتوان این عملیات ترور را در کنار کودتای 28 مرداد و واقعه طبس یکی از نقاط خاص رابطه بین دو کشور محسوب نمود. اهداف و دلایل این...
« این رجل فاجری که خون عزیز ما را به زمین ریخت، تایید کرد دین خدا را. یعنی خدا دین خودش را به او تایید کرد. با ریختن خون عزیز ما، تایید شد انقلاب ما. این انقلاب باید زنده بماند، این نهضت باید زنده بماند، و زنده ماندنش به این خونریزیهاست. بریزید خونها را؛ زندگی ما دوام پیدا میکند. بکُشید ما را؛ ملت ما بیدارتر میشود. ما از مرگ نمیترسیم؛ و شما هم از مرگ ما صرفه ندارید. دلیل عجز شماست که در سیاهی...
یرواند آبراهامیان از نویسندگان تاریخ معاصر ایران و متولد تهران در سال ۱۳۱۹ در خانوادهای ارمنی است. آبراهامیان در سال ۱۳۲۹ ایران را ترک کرد و در سال ۱۳۴۸ مدرک دکترای خود را از دانشگاه کلمبیا دریافت نمود. از وی سه کتاب به زبان فارسی ترجمه شده که مهمترین آنها «ایران بین دو انقلاب» است. آبراهامیان که سابقه گرایشهای مارکسیستی دارد، در گذشته برای «حزب کارگر» انگلستان نیز...
نیویورک تایمز به نقل از اسنادی که به تازگی انتشار یافتهاند، جزئیات تازهای را درباره تلاش رئیس بانک «چیس منهتن» برای متقاعد کردن دولت کارتر جهت پذیرش شاه، یکی از مهمترین مشتریان بانک، منتشر کرده است. در این اسناد که نزد دانشگاه «ییل» نگهداری میشده اند و به طبق توافق قرار بوده است تا زمان مرگ دیوید راکفلر، مالک بانک مذکور، منشر نشوند، به تلاشهای او برای ورود شاه به آمریکا،...
اسماعیل رائین نویسنده سری کتابهای «فراموشخانه و فراماسونری در ایران» بود. ساواک در تهیه و انتشار این کتابها همکاری فعالی در قالب ارائه اسناد و مدارک داشت. پس از انتشار کتابها اسماعیل رائین با ماسونها و نزدیکان آنها ارتباطات وسیعی برقرار کرد و ماحصل آن را برای ساواک ارسال میداشت. رائین، رابطه خوبی با امیراسدالله علم، وزیر دربار داشت و حتی در نوشتههای خود،...
روز 2 دی 1354 پس 48 ساعت اسارت و سرگردانی، کلیه وزیران اوپک از جمله جمشید آموزگار در الجزیره پس از دو روز اسارت و گروگانگیری آزاد شدند. در روز 30 آذر 1354 عملیات گروگانگیری وزیران نفت اوپک توسط گروه تحت فرمان «کارلوس» آغاز شد. عملیاتی که 44 ساعت به طول انجامید و موجی از دلهره را در پایتختهای 11 کشور جهان به وجود آورد. این حادثه در طبقه اول ساختمان شماره 10 واقع در خیابان «کارل لوگورنیگ» وین...
یادی از جنایت ساواک در شب یلدای سال 1355 و مروری بر کتاب مائوئیسم در ایران، بخشی از تاریخ کمتر گفته شده ایران معاصر «از امروز تأسیس دولت مرکزی جمهوری خلق چین در پکن به جهانیان اعلام می گردد...» با همین چند کلمۀ ساده، که مائو تسه دون، رهبر کمونیست های چین، در میان انبوه جمعیت پرشور و بی قرار حاضر در میدان صلح آسمانی(تیان آن من)، در روز اول اکتبر 1949، بیان کرد، پرجمعیت ترین کشور جهان رسماً...
روز ۱۰ بهمن ۱۳۳۵ لایحه تاسیس سازمان اطلاعات و امنیت کشور ـ ساواک ـ به تصویب مجلس سنا رسید و این سازمان با حمایت اطلاعاتی امریکا شکل گرفت . پس از کودتای 28 مرداد 1332، آمریکا، فضا و شرایط را بهمنظور حضور و حاکمیت بلامانع خویش در ایران مساعد یافته و در صدد برآمد تا در تمام شئون ایران دخالت کرده و جایگزین انگلیس شود. یکی از زمینههای مورد نظر، بخش امنیتی و اطلاعاتی بود. تا پیش از این مقطع، انگلیس...
استاد شهید آیتالله دکتر محمد مفتح، در 28 خرداد 1307 هجری شمسی در خانوادهای روحانی و در فضایی معنوی و نورانی در شهر همدان چشم به جهان گشود و در دامان خانوادهای علاقمند و شیفته اهل بیت عصمت و طهارت پرورش یافت. حجتالاسلام حاج شیخ محمود مفتح، معروف به «میرزا محمود» پدر شهید دکتر مفتح از اساتید و فضلای حوزه علمیه همدان به شمار میرفت. وی که در ادبیات فارسی و عربی متبحر بود...
