دکتر مصدق در دادگاه لاهه

بخش‌هایی از سخنرانی دکتر محمد مصدق در دادگاه لاهه، ۱۹ خرداد ۱۳۳۱:

«...آقایان قضات امروز در اینجا اجتماع کرده‌اند تا به صلاحیت خود در رسیدگی به موضوعی که صرفاً در حدود حق حاکمیت ایران می‌باشد و از امور داخلی کشور ما به‌شمار می‌رود رأی بدهند...از شما آقایان قضات محترم تمنّا دارم که به نظرات و احساسات ملی ما پی ببرید و اطمینان دارم که در این زمینه کوتاهی نخواهید کرد. هیچ‌گونه علت اخلاقی و یا سیاسی وجود ندارد تا به استناد آن، دادگاه [لاهه] ملی کردن صناعت نفت ایران را مورد رسیدگی قرار دهد. من به همین دلیل با وجود ضعف جسمانی و کسالت، به لاهه آمدم تا به شما ثابت کنم که تحت هیچ‌گونه اوضاع و یا شرایطی صلاحیت دادگاه را در این امر به رسمیت نخواهیم شناخت. ما نمی‌توانیم در مقابل آنچه ممکن است از تصمیم نامطلوب دادگاه و خطرات حاصله از آن برای ما به وجود آید خویشتن را به خطر اندازیم. انگلیس‌ها دولتی در دولت ایران در خاک کشور، آن هم با کمک خرابکاران به وجود آورده بودند. دستگاه جاسوسی انگلیس در سراسر خاک ایران گسترده شده و ارتباط نزدیک با دستگاه انتلیجنت سرویس بریتانیا برقرار ساخته بود. از فعالیت‌های ناشایسته و پلید انگلستان در سال گذشته یکی این بود که ما را با اعزام سرباز و چترباز در نواحی نزدیک مرز ایران و اعزام ناوگان جنگی به آب‌های نزدیک سواحل ایران خواست تحت تهدید و تخویف قرار دهد. پس از تصویب قانون ملی شدن نفت، دولت انگلیس توطئه‌هایی علیه ایران چیده بود تا اوضاع اقتصادی و مالی ما را دچار اخلال کرده و از این وضع استفاده ببرد...در مدت سی سال اخیر بر اثر نفوذی که انگلستان بر دولت‌های وقت در ایران داشت، کشور ما را در حال فساد و خرابی نگاهداشته بود... سال‌ها انگلستان کوشید تا از استعمار خود بر ایران مطمئن گردد و از حکومت جابرانه‌ای[=حکومت رضاخان] که زمام را برای مدت بیست‌سال در دست داشت حمایت کرد...مستخدمین و کارگران شرکت سابق نفت محکوم به یک زندگی بودند که حتی شایسته برای حیوانات اهلی هم نبود...این دولت سعی دارد ایران را به تعهدات جدیدی تحت نظر یک شرکت جدید وادار کند، ولی ایران حاضر نیست زیر بار این تعهدات برود...» (به نقل از روزنامه اطلاعات؛ ۲۰ خردادماه ۱۳۳۱)