انگلیس
وزارت امور خارجه اداره کل امور سیاسی به تاریخ ۱۲ اسفندماه ۱۳۰۸ نمره ۹۷۸ ضمیمه سواد وزارت جلیله جنگ سواد راپرت محرمانه ایالت آذربایجان راجع به مسافرت کلنل لارنس انگلیسی(۱) در کردستان و ایجاد اختلاف مابین ایل پشتدری[=پِشدری](۲) برای استحضار آن وزارتخانه جلیله لفاً ارسال میشود. امضاء [محمدعلی فرزین] ****** محرمانه نمره ۶۰۱ مورخه ۲۶ بهمن مقام منیع وزارت جلیله داخله حکومت...
تحوّلات جهانی در قرن نوزدهم و بیستم، در ایران، پیامدها و آثار خاص خود را به همراه داشت. برای نمونه، جنگ کریمه، میان عثمانی و روسیه، یکی از رویدادهای مهم در اواسط قرن نوزدهم بود که بعضی مورّخان آن را سرآغاز توطئهای در مسیر تأسیس دولت یهودی در فلسطین ارزیابی کردهاند. زیرا، جنگ به بهانه سهمخواهی فرانسه و روسیه بر سر نظارت بر کلیساهای فلسطین و حتی قیمومت بر مسیحیان آن سرزمین بود. در جنگ کریمه،...
«سیاست تفرقه انداز و حکومت کن» عمدهترین ابزار استعمار و امپریالیزم کهنهکار جهانی شناخته شده است، اما همین سیاست، در مناطقی مثل ایران که از موقعیت ژئوپلیتیک خاصی بهره میگیرد، گاهی موجب اشکال میشود، همچنان که قبل از حکومت رضاخان، کنترل خانها و فئودالهای محلی در ایران، وزارت خارجه انگلستان را سخت به زحمت انداخته بود. حتی رضاخان در اولین سفرش به خوزستان میگوید «میروم تا...
ترجمه از روزنامه نمره ۱۰۲۵ «زاریا ووستوک» منطبعه تفلیس از ۱۱ نوامبر ۱۹۲۵ [برابر با ۲۰ آبانماه ۱۳۰۴] «مقصود ایران و افکار انگلیسیها» روزنامه ایزویستیا در مسکو از ۱۰ نوامبر تحت عنوان فوق مینویسد: انقلاب ایران پیشرفت میکند؛ چنانچه در ۲۰ سپتامبر انقلاب شده، در ۲۱ اکتبر [احمد] شاه را خلع و رضاخان را موقتا ً به ریاست حکومت تعیین نمودند، در ۳ نوامبر هم انتخابات مجلس مؤسسان شروع شد. باری...
میلسپو در کتاب ۱۹۴۶ خود [=آمریکاییان در ایران] گوشههایی از حکومت وحشت رضاشاه را شرح میدهد. او مینویسد که رضاشاه «هزاران نفر را حبس کرده و صدها نفر را کشته بود، و بعضیها را با دستهای خودش به قتل رسانده بود.» در نتیجۀ این حکومت وحشت، «بر دل مردم ترس افتاده بود. به هیچکس نمیشد اعتماد کرد؛ و اَحدی جرأت اعتراض یا انتقاد نداشت... شواهد فراوان و متأسفانه مجابکنندهای نیز نشان میداد که...
سر جان کدمن رئیس وقت شرکت نفت جنوب (شرکت نفت انگلیس و ایران)
مجله خواندنیها؛ ۲۶ شهریورماه ۱۳۳۰
روزنامه اطلاعات؛ ۲ دیماه ۱۳۴۲
سیدحسن امامی در حال خواندن دعای سفر برای شاه
: کتاب «انگلیس و اشغال ایران در جنگ جهانی اول» ترجمهای است از اثر تحقیقی دکتر محمدقلی مجد، استاد بازنشسته دانشگاه پنسیلوانیا و پژوهشگر ایرانی مقیم آمریکا، که با نام "PERSIA IN WORLD WAR I AND ITS CONQUEST BY GREAT BRITAIN" در سال ۲۰۰۳ میلادی منتشر شده است. مجد در این کتاب به شرح مستند اشغال ایران به دست نیروهای انگلیسی، بر اساس اسناد منتشرنشده وزارت امورخارجه آمریکا پرداخته، و پرده از کشتار مردم بیدفاع...
سند شماره ۱: سرّی از: ۳۲۱ به: ۲۰/ه شماره: ۳۲۱/۲۶۸۳۸ - ۴۵/۶/۳۰ برابر اطلاع واصله [عبدالحسین] نعیمی پدر خانم سرلشگر [پرویز] خسروانی که در منزل خودِ خسروانی اقامت دارد، هر سال چند بار برای رسیدگی به کار تشکیلاتی بهائیها که در لندن وجود دارد به خارج و لندن میرود و مبلّغین و جاسوسان مخصوص برای سراسر جهان تربیت میکند. نعیمی معمولاً در کلیه مجالس میهمانی خصوصی که از طرف دوستان نظامی و...
شیخ خزعل در آخرین مذاکرههای خود با کنسول انگلیس در اهواز به او گفت که اگر بدانم رئیسالوزراء «به بوشهر تشریف میآورند، قبلاً تلگرام تسلیم و اظهار خدمتگزاری خود را به حضورشان تقدیم خواهم نمود.»(۱) این گفته شیخ، پیش از ملاقات او با پرسی لورن بود. نکته گفتنی دیگر کارهای تبلیغاتی وزارت جنگ و حاکم نظامی تهران برای پوشش اخبار خوزستان، همزمان با سفر رضاخان پهلوی بود. عوامل دولت اطلاعیهای را که...
احمدشاه و هیئت همراه در کنار پرنس آلبرت در لندن؛ آبانماه ۱۲۹۸
تاریخ سند: ۲۴ تیر ۱۳۴۴ خیلی محرمانه موضوع: ملاقات سناتور سلمان اسدی با اسدالله و سیفالله رشیدیان قبل از ظهر روز پنجشنبه گذشته سناتور سلمان اسدی ضمن مراجعه به بانک اعتبارات تعاونی و توزیع با سیفالله رشیدیان و اسدالله رشیدیان ملاقات و مدتی به طور خصوصی با یکدیگر مذاکراتی انجام دادهاند. نظریه رهبر عملیات: ملاقات سناتور سلمان اسدی با نامبردگان فوقالذکر که معروف به عوامل سیاست...
مجله خواندنیها؛ ۳۰ مرداد ۱۳۲۷ (به نقل از روزنامه «پرورش»): «...مسافرت اعلیحضرت به انگلستان چون بنا به دعوت پادشاه انگلیس بود، جنبه رسمی داشته و اعلیحضرت شخصاً برای تماشای المپیک حرکت نکرده بودند و چون این مسافرت رسمیت داشته، باید تشریفات رسمی و کاملی که شایسته یک مملکت مستقل است در پذیرایی از ایشان به عمل آید. متأسفانه طبق اخباری که در قسمتی از منابع انگلیسی منتشر شده، طرز پذیرایی از...
نامه سرریدر بولارد سفیر انگلیس خطاب به احمد قوام نخستوزیر ایران درباره تحویل فرودگاه مهرآباد به نیروی هوایی انگلستان؛ ۲۴ شهریور ۱۳۲۱ آقای نخستوزیر عزیزم! بینهایت ممنون خواهم شد آن جناب در باب امر ذیل مساعدت فرمایند. اداره قوای هوایی سلطنتی RAF مایلند به هر زودی ممکن است میدان طیاره مهرآباد را تحویل گیرند. [به] قراری که اطلاع یافتهام اداره مزبور به اسرع اوقات احتیاج به محل سکونت جهت...
«...فکر میکنم چهار یا پنج روز پس از اولین ملاقات بود که ترات[=رئیس اطلاعات انگلیس در ایران و نفر دوم سفارت] گفت:«امشب همانجا بیا!» سر قرار رفتم. ترات گفت:«محمدرضا پیشنهادات ما را انجام داده و این خوب است...به هرحال یک اشکال پیش آمده. روسها صراحتاً مخالف سلطنت هستند و خواستار استقرار رژیم جمهوری در ایران میباشند! آمریکاییها هم بیتفاوتند و میگویند برای ما فرقی نمیکند که در ایران...
تاریخ سند: ۶ آذر ۱۳۴۸ خیلی محرمانه موضوع : سیدمحمود طالقانی نامبرده بالا از ساعت ۱۴:۳۰ الی ۱۴:۴۵ روز ۴۸/۸/۲۹ به طور ایستاده در مسجد هدایت آغاز سخن نمود و گفت انگلستان که در جنگ جهانی اول پیروز شناخته شد و فاتح جنگ لقب گرفت علتش این بود که دکتر [حییم] وایزمن یهودی متخصص در رشته طبیعی و شیمی، بمب ناپالم را اختراع کرد و در دسترس دولت انگلیس قرار داد و دولت مزبور هم به خاطر خدمت وی خواست لقب بزرگی...
سرّی گفتار رادیو لندن درباره اوضاع ایران رادیو لندن در روز ۵۷/۶/۱۸ (۲۵۳۷ شاهنشاهی) در مورد اوضاع ایران مطالبی به شرح زیر پخش کرده است: الف- برخی افراد عقیده دارند که پایان دادن به نرمش و در پیش گرفتن خشونت از طرف شاه و دولتش، ممکن است نیروهای مخالف وی را، بیشتر بر ضد او متحد نماید. ب- هدایتالله متیندفتری که دیروز دستگیر شده بود، اکنون آزاد شده است. همسرش گفت که او را هفت ساعت در زندان...
آخرین تلاشهای رضاخان و اشغال ایران همانطور که گفتم، با پیشرفت آلمان نازی در جنگ جهانی دوم، مناسبات صمیمانهای بین رضاخان و هیتلر به وجود آمد. ارتش آلمان تا کوههای قفقاز پیشروی کرده بود و به مرزهای ایران نزدیک میشد. متفقین به وحشت افتادند و با اطلاعاتی که از درون دربار رضاخان داشتند، مطمئن شدند که اگر ارتش آلمان بتواند خود را به مرزهای ایران برساند، رضاخان صددرصد در اختیار آلمانها قرار...