احسان طبری
حضور نظامیان درآستانه ورودی پایشگاه نفت کرمانشاه بعد از کودتای 28 مرداد 1332 پالایشگاه نفت کرمانشاه در سال ۱۳۰۱ با ظرفیت روزانه ۲ هزار بشکه به بهره برداری رسید. این پالایشگاه در زمان خود دومین پالایشگاه ایران بود و نفت خام آن از میدان نفتی نفت شاه تامین می شد. اما از سال ۱۳۴۸ با نیاز به افزایش تولید نفت تاسیسات این پالایشگاه تغییر کرده و مجددا در سال ۱۳۵۰ این پالایشگاه با ظرفیت روزانه ۱۵...
بر اساس سند پیش رو منبع ساواک از یک جلسه حزبی در تفرجگاه اطراف تهران به مامور ساواک گزارش می دهد گرچه نامی ازحزب مورد نظر در متن سند نیامده اما با توجه به محتوای این گزارش می توان حدس زد جلسه مربوط به اعضا حزب توده بوده است. نکته دوم تاریخ تولد استالین 18 دسامبر 1878 است که برابر با 27 اذرماه 1257 خورشیدی می شود در حالی که متن سند به روز جمعه دوم اردیبهشت 1339 دارد معلوم نیست چگونه روز...
روز 28 بهمن 1357 به دستور سرلشگر قرهنی، رییس ستاد ارتش ، گارد شاهنشاهی سابق و گارد جاویدان منحل شدند. روزنامه اطلاعات در اینباره نوشت: «کلیه افسران، درجهداران، کارمندان و سربازان گاردهای منحله باید خود را به نیروی زمینی ارتش معرفی نمایند.» به نوشته این روزنامه امکان و تاسیسات این دو واحد در اختیار نیروی زمینی قرار میگیرد. گارد جاویدان از جمله نهادهایی است که هرچند نامش کم بر سر...
قدرت در حکومت ایران در اوایل دهه 1320، پراکنده و میان سیاسیون با گرایشهای گوناگون توزیع شده بود. فقدان حکومت مرکزی نیرومند و شرایط ویژه سیاسی که در آن سالها موجب شده بود انگلیس و روس همچنان خود را در تعیین سیاستها دارای حق بدانند، کار را برای تامین نان پایتخت دشوار کرده بود.
بعد از پیروزی انقلاب دانشجویان نقش مؤثری در سازندگی و پیشرفت امور اقتصادی و اجتماعی کشور ایفا کردند. دراوایل انقلاب با توجه به کمبود افراد متخصص و تحصیلکرده در نقاط مختلف، دانشجویان بومی و غیربومی با حضور در نهادهای انقلاب خلأ متخصصان را پر کردند. هزاران دانشجوی متعهد بهخصوص بعد از انقلاب فرهنگی و تعطیلی دانشگاهها آستین همت بالا زدند و به سازندگی و مدیریت برنامههای عمرانی و...
با شروع نهضت امام خمینی دانشجویان از اقشار فعالی بودند که در کنار مردم به مبارزه علیه رژیم پهلوی پرداختند. آنها علاوه بر حضور در تظاهرات، با صدور بیانیه و اعلامیه تنور مبارزه را داغ نگه میداشتند. علاوه بر این با برپایی نمایشگاهها، نشستها، میتینگها مبارزات خود را ادامه میداند. دانشجویان با دعوت از روحانیون مبارز به جمعهای دانشجویی، پیوند دانشگاه و حوزه را مستحکم کردند. همچنین...
مدیر مرکز تولید متن سازمان سینمایی حوزه هنری گفت: انتظار از کتاب و نویسندهها در حوزه شهدای هستهای خیلی بیشتر از حوزههای دیگر است، زیرا خوانش این کتابها میتواند زمینه انگیزشی جدی برای جامعه هدف ایجاد کند و آنها را به جلو براند. به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، تلاش و فعالیتهای دانشمندان هستهای با تاریخ ما عجین شده است، لذا نوشتن کتاب در مورد ابعاد شخصیتی این...
در سند پیش رو گزارش ساواک درباره کمک دربار شاه به ثابت پاسال را ملاحظه می کنید: متن سند به شرح زیر است: شماره: 718/ن ـ 300 تاریخ : 42/9/25 موضوع : محافل اقتصادی یکی از بازرگانان بازار میگفت در محافل اقتصادی تهران چنین شهرت دارد که در دوره زمامداری آقای علم امور مربوط به اقتصاد کشور طبق نظر و به نفع حبیب ثابت پاسال تنظیم و اجرا میشود و علت آن هم این است در زمان حکومت مصدق موقعی که...
برنامه اصل چهار ترومن به انگلیسی(Point Four Program) به نکته چهارم از سخنان هری ترومن رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا درجلسه مشترک نمایندگان مجلس نمایندگان و سنای کنگره آمریکا در سال ۱۹۴۹ دارد. ترومن در این سخنرانی گفت «کشورهای غنی یک مسؤلیت اخلاقی برای کمک به کشورهای فقیر دارند.» در آن زمان برنامه کمکهای ایالات متحده آمریکا محدود به کمکهای فنی بود ولی از سال ۱۹۵۰ برنامه امنیت مشترک...
آزادی های مدنی و نخستین قانون اساسی ایران این روزها سخن از روش های تاریخی ای می رود که به تدریج اسطوره صفت شده اند. نه تنها انقلاب های سیاسی، که در سرشت خویش عقل و دل ربا و پر از تناقض اند، که حتی متن ها و سندهای سیاسی ای که در گیرو دار دگرگونی های بزرگ اجتماعی پدید می آیند آماج خوانشها و تفسیرهای گوناگون اند. نسل های پی در پی مردم ایالات متحده امریکا در خط خط بیانیۀ استقلال 1776 نشان غرور و افتخار...
وقتی که جمهوری اسلامی ایران با رفراندوم عمومی سال 1358 به تصویب ملت ایران رسید و رایدهندگان 16 سال به بالا، نظام حکومتی انقلاب را معین کردند، ناظران مسایل سیاسی و اجتماعی منتظر بودند که قانون اساسی این حکومت بیسابقه در تاریخ جهان چگونه خواهد بود. دومین انتخاب مربوط به خبرگان قانون اساسی بود، که با رای مستقیم و مخفی مردم 73 نفر برای این مهم انتخاب گردیدند. سرانجام کار تدوین قانون اساسی جمهوری...
مدرسهی علمیهی طالبیه در بازار مسجد جامع تبریز واقع شده است. ورودی این مدرسه دالانی است که حدود یک و نیم متر از کف بازار پایینتر است که قبلا سرپوشیده و مسقف بود. در عمارت غربی و شمالی مدرسه حجرههای کوچکی قرار دارند که طلاب بهصورت شبانه روزی در آنها اقامت دارند. عمارت شمالی در نیمهی دوم قرن یازده هجری ساخته شده است که بانی آن «حاج طالب خان»، پسر حاج اسحق تبریزی بود. وی در...
این نوشتار، بخشی از خاطرات «احسان الله خان دوستدار» است. وی در مقاطعی حساس از تاریخ ایران دورة قاجار نقش مؤثری داشته است؛ اما این تأثیرگذاری را نمیتوان به دقت مشخص کرد. او در سیر فعالیتهایش گاهی بر روی امواج حوادث قابل رؤیت است اما در مقاطع دیگری در لایه های زیرین حوادث ناپدید میشود. از این رو ارزیابی عملکرد او دشوار است. حضور او در سه جریان به نسبت مهم پس از انقلاب مشروطیت یعنی...
همدان در طول ادوار تاریخی، دارای نقش و موقعیت ممتازی بوده است؛ به خصوص قرار گرفتن این شهر در مسیر جاده ابریشم، و محل انشعاب این جاده به شمال، مرکز و غرب ایران اهمیت ویژهای را به آن بخشیده است. هر مهاجم و نیرویی که میخواست از سمت غرب به شمال و مرکز ایران دست یابد، باید از این گذرگاه میگذشت؛ به طوری که وقایع جنگ جهانی اول و دوم این موضوع را به خوبی تأیید میکند. همدان با داشتن این موقعیت...
نظریه پردازی سیاسی شامل دو دسته تلاش می شود: نخست، مفهوم سازی و واژه پردازی درباره مقولات سیاسی و دوم، بحث و استدلال برای اثبات گزارههای سیاسی. حضرت امام نیز به عنوان یک نظریه پرداز سیاسی، هم به کار مفهوم سازی در سیاست پرداخته اند و هم به پاسخگویی به پرسشهای اصلی مطرح در سیاست. این مطلب، موضوع بخش نخست این مقاله می باشد. در قسمت دوم مقاله، مفهوم سازی حضرت امام در باره قانون و انواع آن، بحث خواهد شد. چنانکه ملاحظه خواهد شد، حضرت امام در خصوص قانون، در کنار قانون تکوینی الهی، از قانون تشریعی الهی، قانون بشری برنامه ریز و قانون بشری تکمیلی یاد می کنند و با این مفهوم سازی به غنای ادبیات سیاسی اسلامی کمک می کند. در قسمت سوم، نظریه پردازی حضرت امام درباره دو اصل حکومت توسط قانون و قانونیت مورد بررسی قرار خواهد گرفت. در سیاست، دو پرسش اصلی باید بررسی شود: نخست اینکه "چه کسی باید حکومت کند؟" و دیگری اینکه "چگونه باید حکومت کرد؟". نظریه حضرت امام درباره پرسش نخست، یعنی ولایت فقیه، مشهور است. در قسمت سوم مقاله حاضر، یکی از پاسخهای ایشان به پرسش دوم در سیاست بررسی می شود. از دیدگاه حضرت امام، جامعه اسلامی را باید با اصل حکومت قانون و نیز اصل قانونیت، در کنار سایر اصولی که مورد بحث این مقاله نمی باشند، اداره نمود.
تازهترین کتاب زندهیاد داود فیرحی با عنوان «مفهوم قانون در ایران معاصر؛ تحولات پیشامشروطه» ازسوی نشرنی مننتشر شد.قانون مفهومی مرکزی است که سهگانه حکومت، جامعه و خود، یعنی فردیت و خویشتن هر انسانی ایرانی را پیوند میزند. سرنوشت قانون از بحران تا فروپاشی نظم سنتی در ایران پیشامشروطه کتاب «مفهوم قانون در ایران معاصر؛ تحولات پیشامشروطه» نوشته زندهیاد داود فیرحی پس از...
سند پیش روی گزارش منبع ساواک مربوط به هفتم خرداد 1344 درباره سخنرانی شخصی به نام رهبر است که در سخنرانی خود ضمن انتقاد به وضعیت نا امنی موجود در جامعه برای سلامتی امام دعا و بر دشمنان او نفرین می کند . متن سند به شرح ذیل است: تاریخ: 44/3/07 موضوع: جلسه روضه خوانی ساعت 2200 به روضه منزل حسنعلی رحیمی رفتم. رهبر به منبر رفت و گفت دهان ما را بستهاند و ما حرف نمیتوانیم بزنیم. میگفت ای امام زمان خودت...
تصویر درگیری میان تظاهرکنندگان و مأموران دولتی در جریان تظاهرات فدائیان اسلام علیه دولت هژیر در حوالی مدرسه و مسجد سپهسالار تهران بعد از سقوط کابینهٔ حکیمی، عبدالحسین هژیر در ۲۳ خرداد ۱۳۲۷ با رأی اکثریت نمایندگان مجلس به نخستوزیری انتخاب و در سن ۴۶ سالگی مأمور تشکیل دولت شد. پس از انتشار خبر نخستوزیری هژیر، کسبه و اصناف با صلاحدید سید ابوالقاسم کاشانی، مغازههای خود را...
«روایت انقلاب و انفجار» عنوان مصاحبه با مرتضی فضلعلی است که توسط محمدحسین یزدانیراد طی شانزده ساعت صورت گرفته و ویراستاری و پژوهش آن نیز بر عهده پیمانه صالحی بوده است. مصاحبه در سالهای 1392 تا 1394 انجام شده و توسط انتشارات روزنه به چاپ رسیده است. مرتضی فضلعلی از جانبازان واقعه هفتم تیر ۱۳۶۰، دارای شخصیتی آرام، متین و خوش خلق بوده است. وی از مبارزان علیه حکومت پهلوی است که پس از انقلاب...
سند پیش رو اعلامیه آیت الله بهاء الدین محلاتی در اعتراض به کشتار مردم در دو مراسم جشن عید غدیر در شهر شیراز است. درروز یکشنبه 28 آبان 1357 مطابق با 18 ذی حجه 1398 (روز عید غدیر) بنابه دعوت سیدکرامتالله ملک حسینی، امام جماعت مسجد حبیب شیراز ، مردم در این مسجد اجتماع کرده بودند. در اثنای سخنرانی علیاکبر مکارم مشهور به رضوانی که علیه رژیم سخن میگفت با دخالت افسری به نام سرهنگ عطاءالله قاسمی...
